काठमाडौँ।
भारतको उत्तर प्रदेशस्थित बिजनौर जिल्लाको भारत–नेपाल सीमावर्ती क्षेत्रसँग जोडिएको एक गाउँमा एचआईभी संक्रमणका कारण दुई चचेरे दाजुभाइको मृत्यु भएपछि स्थानीयवासीमा त्रास फैलिएको छ।
स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार गाउँमा करिब दुई वर्षसम्म किरायामा बसेकी एक महिलासँग नजिकको सम्बन्धमा रहेका ५१ वर्षीय पुरुष र उनका ४३ वर्षीय चचेरे भाइ केही समययता गम्भीर बिरामी परेका थिए। ती महिला गाउँबाट गएपछि उनीहरूमा स्वास्थ्य समस्या देखिएको बताइएको छ।
स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि ५१ वर्षीय पुरुषलाई ऋषिकेशस्थित एम्स अस्पताल लगिएको थियो। अस्पतालमा गरिएको परीक्षणबाट उनी एचआईभी संक्रमित भएको पुष्टि भएको र उपचारकै क्रममा उनको मृत्यु भएको जनाइएको छ। उनको मृत्यु भएको तीन दिनपछि ४३ वर्षीय चचेरे भाइको पनि मृत्यु भएको बताइएको छ। स्थानीय स्वास्थ्य अधिकारीका अनुसार उनीमा पनि एचआईभी संक्रमण पुष्टि भएको थियो।
दुई जनाको लगातार मृत्यु भएपछि गाउँमा उनीहरूसँग सम्पर्कमा रहेका अन्य व्यक्तिबारे स्थानीयवासीमा चासो र चिन्ता बढेको छ। ती महिलाको घरमा अन्य व्यक्तिको समेत आउजाउ हुने गरेको बताइएपछि गाउँमा संक्रमण फैलिएको हुनसक्ने आशंका बढेको हो।
स्वास्थ्य विभागको टोली गाउँमा
घटनापछि बिजनौरका मुख्य चिकित्सा अधिकारी डा. कौशलेन्द्र सिंहले स्वास्थ्य विभागको टोली गाउँमा पठाउन निर्देशन दिएका छन्। टोलीले स्थानीयवासीलाई एचआईभी संक्रमण, यसको जोखिम, परीक्षण र रोकथामबारे जानकारी दिने तथा सम्भावित जोखिममा रहेका व्यक्तिको स्वास्थ्य परीक्षणका लागि आवश्यक समन्वय गर्ने बताइएको छ।
स्वास्थ्य अधिकारीहरूले जोखिममा रहेका व्यक्तिलाई हल्लाको पछि नलागी आधिकारिक स्वास्थ्य संस्थामा गोप्य रूपमा एचआईभी परीक्षण गराउन आग्रह गरेका छन्।
सामान्य सम्पर्कबाट एचआईभी सर्दैन
स्वास्थ्य विज्ञानका अनुसार एचआईभी संक्रमित व्यक्तिसँग हात मिलाउँदा, अँगालो हाल्दा, एउटै घरमा बस्दा, एउटै भाँडामा खाना खाँदा वा सामान्य सामाजिक सम्पर्कबाट संक्रमण सर्दैन।
एचआईभी मुख्यतः असुरक्षित यौनसम्पर्क, संक्रमित रगत तथा संक्रमित सुई–सिरिन्जको प्रयोग र केही निश्चित शारीरिक तरल पदार्थको सम्पर्कबाट सर्न सक्छ। आमाबाट बच्चामा पनि संक्रमण सर्न सक्ने भएकाले गर्भावस्थामा समयमै परीक्षण र उपचार महत्वपूर्ण मानिन्छ।
त्यसैले एउटै घटनाका आधारमा कुनै व्यक्ति वा समुदायलाई दोषी ठहर गर्नु वा गाउँभरि एचआईभी संक्रमण फैलिएको निष्कर्ष निकाल्नु वैज्ञानिक रूपमा उचित हुँदैन।
स्वास्थ्य विज्ञहरूले सम्भावित जोखिममा रहेका व्यक्तिले लक्षणका आधारमा अनुमान गर्नुभन्दा प्रमाणित स्वास्थ्य संस्थामा परीक्षण गराई चिकित्सकीय परामर्श लिनुपर्ने बताएका छन्। एचआईभीको समयमै पहिचान र नियमित उपचारबाट संक्रमित व्यक्तिले लामो र स्वस्थ जीवन बिताउन सक्ने भएकाले डरभन्दा परीक्षण र उपचारलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने स्वास्थ्यकर्मीहरूको सुझाव छ।
घटनापछि स्वास्थ्य विभागले गाउँमा सम्भावित जोखिममा रहेका व्यक्तिको पहिचान, परामर्श तथा परीक्षणलाई प्राथमिकतामा राखेको बताइएको छ। स्थानीय प्रशासनले समेत हल्लाका आधारमा त्रास फैलाउनेभन्दा स्वास्थ्य निकायको आधिकारिक जानकारीलाई आधार बनाउन आग्रह गरेको छ।
प्रतिक्रिया