निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघनमा शून्य सहनशीलता: प्रमाणसहित उजुरीका लागि आयोगको छुट्टै ईमेल

काठमाडौं।

निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघनका घटनामा सर्वसाधारणले प्रमाणसहित उजुरी दिनसक्ने गरी निर्वाचन आयोगले अलग्गै इमेलको व्यवस्था गरेको छ ।
आचारसंहिता उल्लंघनसम्बन्धी सूचना तथा उजुरीका लागि आयोगले अलग्गै ईमेलको व्यवस्था गरिएको आयोगका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईले आइतबार आयोजित पत्रकार भेटघाटमा जानकारी गराउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो– ‘ईमेलमा उजुरी पठाउन सकिने र त्यसरी उजुरी गर्नेको पहिचान गोप्य राख्नेछ ।’
आयोगले प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन, २०८२ को पूर्वतयारीअन्तर्गत यसै सातादेखि संयुक्त निर्वाचन सञ्चालन केन्द्र (जीईओसी) स्थापना गरेको थियो । निर्वाचन अनुगमन निर्देशिकाको दफा ११ मा भएको व्यवस्थाअनुसार आयोगमा संयुक्त निर्वाचन सञ्चालन केन्द्र स्थापना गरिएको आयोगले जनाएको छ ।

आयोगका सचिवको संयोजकत्वमा सञ्चालन भएको सो केन्द्रमा गृह मन्त्रालय, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल, राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागलगायतका निकायका राजपत्रांकित प्रथम श्रेणीका अधिकृतहरूको प्रतिनिधित्व रहेको छ । केन्द्रले निर्वाचन सम्बन्धमा जिल्ला तथा निर्वाचन क्षेत्रस्तरबाट प्राप्त सूचना विश्लेषण र समस्याहरू पहिचान गरी समाधानका लागि सहजीकरण गरिरहेको छ ।

यसैबीच जिल्लास्तरमा आचारसंहिता अनुगमनलाई प्रभावकारी बनाई कार्यान्वयन सुनिश्चितताका लागि आचारसंहिता अनुगमन अधिकृत तोकिएका छन् । निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ को दफा ३२ बमोजिम ७७ वटै जिल्लाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई आर्थिकबाहेक अन्य विषयमा र प्रमुख कोष नियन्त्रक÷कोष नियन्त्रकलाई आर्थिक विषयमा अनुगमन गर्न जिम्मेवारी दिइएको हो । यसरी जिम्मेवारी दिइएको आचारसंहिता अनुमगन अधिकृतहरूले सरोकार भएकाहरूलाई आचारसंहिताबारे जानकारी गराउने काम गरिरहेको आयोगका प्रवक्ता भट्टराईले जानकारी गराउनुभयो ।

यसै गरी आचारसंहिता पालनाका लागि प्रतिबद्धता गराउने, जिल्लामा क्रियाशील राजनीतिक दल, उम्मेदवार, सञ्चारकर्मी र सरोकार भएकाहरूबीच अन्तरक्रिया कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, आचारसंहिता पालना भए, नभएकाबारे अनुगमन गर्ने, प्राप्त उजुरी तथा सूचनाका आधारमा सम्बन्धित व्यक्ति÷संस्थालाई स्पष्टीकरण सोध्नेलगायत कार्य भइरहेका आयोगका प्रवक्ता भट्टराईले बताउनुभयो ।

आयोगले प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवार बनेका व्यक्ति र राजनीतिक दलहरूलाई निर्वाचन खर्च प्रयोजनका लागि छुट्टै बैंक खाता सञ्चालनको व्यवस्था गरेको छ । त्यस लागि नेपाल राष्ट्र बैंकलाई पत्राचार र निर्वाचन अभियान बैंक खाता (सञ्चालन तथा व्यवस्थापन) कार्यविधि तर्जुमा गरिएको छ ।
निर्वाचन आयोग ऐन, २०७३ को दफा २४ तथा निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ को दफा १६ को खण्ड (ख) बमोजिम प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन, २०८२ मा भाग लिने राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले निर्वाचन अभियानका क्रममा गर्ने आम्दानी र खर्चलाई व्यवस्थित र पारदर्शी बनाउन राष्ट्र बैंकबाट मान्यता प्राप्त बैंक तथा वित्तीय संस्थामा राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारले अलग–अलग खाता खोलेर त्यसमार्फत रकम प्राप्त गर्ने र खर्च गर्ने व्यवस्था गरिएको जनाइएको छ ।

खाता खोल्ने र सञ्चालन गर्ने सम्बन्धमा निर्वाचन अभियान बैंक खाता (सञ्चालन तथा व्यवस्थापन) कार्यविधि, २०८२ तयार गरी सोहीअनुसार सहजीकरणका लागि राष्ट्र बैंकमा पत्राचार गरिएको प्रवक्ता भट्टराईले बताउनुभयो । केन्द्रीय आचारसंहिता अनुमगन समितिले दल तथा उम्मेदवारका क्रियाकलाप नजिकबाट हेरिरहेको जनाएको छ । प्राप्त उजुरीका आधारमा कारबाही अघि बढाइएको पनि आयोगले जनाएको छ ।

यसैबीच समितिमा हालसम्म प्राप्त भएका २१ वटा उजुरीका सम्बन्धमा राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारलाई स्पष्टीकरण सोधिएकामा १२ वटाको जवाफ प्राप्त भएको जनाइएको छ । समितिमा प्राप्त बाँकी उजुरीहरू अध्ययनका क्रममा रहेको प्रवक्ता भट्टराईले जानकारी दिनुभयो ।