​लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयमा रञ्जना लिपि र बौद्ध परम्परा सम्बन्धी विशेष सेसन सम्पन्न

काठमाडौं ।

नेपालको मौलिक लिपि र सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्ने उद्देश्यका साथ क्यालिजात्रा फाउन्डेसनकी उपाध्यक्ष ललिमा श्रेष्ठले लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयका प्राध्यापक तथा विद्वानहरूका लागि एक विशेष अनलाइन सत्र सञ्चालन गर्नुभएको छ। ​“बौद्ध परम्परामा रञ्जना लिपि: पाण्डुलिपि वाचन र कुटाक्षरको बुझाइ” शीर्षक दिइएको उक्त सत्रमा रञ्जना लिपिको ऐतिहासिक विकासक्रम र यसको बौद्ध धर्मसँगको अभिन्न सम्बन्धमाथि चर्चा गरिएको थियो। ​

कार्यक्रमका मुख्य बुँदाहरू: ​ऐतिहासिक विकास: रञ्जना लिपिको उत्पत्ति, यसको विकासका चरणहरू र वर्तमान समयमा यसको सान्दर्भिकता। ​पाण्डुलिपि अध्ययन: प्राचीन बौद्ध पाण्डुलिपिहरूमा रञ्जना लिपिको प्रयोग र ती लिपिहरूको वाचन गर्ने तरिका। ​आधुनिक प्रविधि: रञ्जना लिपिलाई डिजिटल युगमा जोड्न प्रयोग भइरहेका आधुनिक फन्टहरू र मोबाइल एप्लिकेसनहरूको जानकारी।

​प्राविधिक ज्ञान: लिपिको आधारभूत संरचना, संयुक्त अक्षर (Conjuncts) निर्माण प्रक्रिया र रहस्यमय मानिने ‘कुटाक्षर’ को परिचय। ​कार्यक्रममा लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयका विभिन्न संकायका प्राज्ञिक व्यक्तित्वहरूको उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो। सहभागी विद्वानहरूले प्राचीन लिपिहरूको संरक्षणले मात्रै हाम्रो वास्तविक पहिचान र इतिहास जीवन्त रहने कुरामा जोड दिएका थिए।

क्यालिजात्रा फाउन्डेसनले यस महत्वपूर्ण अवसरका लागि लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालय र सहभागी सबै विद्वानहरूप्रति आभार व्यक्त गरेको छ। “हाम्रो साझा प्रयासले मात्र लिपि सम्पदाको जगेर्ना र प्रवद्र्धन सम्भव छ,” फाउन्डेसनले जनाएको छ। ​नेपालको गौरव मानिने रञ्जना लिपिलाई प्राज्ञिक क्षेत्रमा यसरी गहिराइमा पुगेर छलफल गरिनुले यसको संरक्षणमा नयाँ इँटा थपेको विश्वास लिइएको छ।