रुसी तेलमाथिको प्रतिबन्धमा ट्रम्पको फेरि छुट, अमेरिकामै चर्कियो विरोध


काठमाडौं ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रुसको जीवाश्म इन्धन बिक्रीसँग सम्बन्धित थप प्रतिबन्ध कार्यान्वयनमा छुट दिएपछि अमेरिकी राजनीतिमा विवाद चर्किएको छ। प्रतिबन्धसम्बन्धी कानुनमा हस्ताक्षर गरेको एक महिनापछि नै ट्रम्पले कार्यकारी आदेशमार्फत थप छुट दिने निर्णय गरेपछि रिपब्लिकन र डेमोक्र्याट दुवै दलका नेताहरूले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।

प्रस्तुत विवरणअनुसार, शुक्रबार जारी गरिएको कार्यकारी आदेशले रुसी इन्धन बिक्रीसँग सम्बन्धित प्रतिबन्धको कार्यान्वयनमा थप सहुलियत दिएको हो। उक्त व्यवस्था केही दिनपछि लागू हुने तयारीमा थियो।

ट्रम्पको निर्णयले रुसमाथि आर्थिक दबाब बढाउने अमेरिकी नीतिको निरन्तरतामाथि प्रश्न उठाएको छ। विशेषगरी, रुसले युक्रेनमाथि सुरु गरेको युद्ध वर्षौँदेखि जारी रहँदा प्रतिबन्धलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने आवाज उठिरहेका बेला यो निर्णय आएको हो।

युक्रेनप्रति अमेरिकी समर्थनमा आशंका

रुसी इन्धनमाथिको प्रतिबन्धमा छुट दिने निर्णय यस्तो समयमा आएको छ, जतिबेला राष्ट्रपति ट्रम्प र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीबीचको विवाद बढिरहेको छ। यसले युक्रेनलाई अमेरिकी सहयोग निरन्तर रहने विषयमा थप अन्योल सिर्जना गरेको छ।

युक्रेनमाथि रुसी आक्रमण जारी रहँदा अमेरिकाको नीतिमा देखिने परिवर्तनले युरोपेली सहयोगी राष्ट्रहरूलाई पनि चिन्तित बनाएको छ। युक्रेनको सुरक्षा, रुसमाथिको आर्थिक दबाब र युरोपको दीर्घकालीन सुरक्षासँग अमेरिकी निर्णय प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ।

रुसको इन्धन निर्यातबाट हुने आम्दानीले उसको अर्थतन्त्रलाई सहयोग पुर्‍याउन सक्ने भएकाले प्रतिबन्धमा दिइने छुटको प्रभाव कति व्यापक हुन्छ भन्ने विषय पनि चासोको केन्द्रमा छ। यद्यपि, पछिल्लो निर्णयले रुसी इन्धन व्यापारमा कति प्रभाव पार्छ भन्ने कुरा छुटको वास्तविक दायरा र कार्यान्वयनका सर्तमा निर्भर हुनेछ।

ट्रम्पकै सहयोगीबाट असहमति

ट्रम्पका निकट सहयोगीसमेत रहेका रिपब्लिकन सिनेटर लिन्ड्से ग्राहमले पनि राष्ट्रपतिको निर्णयप्रति असहमति जनाएको विवरणमा उल्लेख छ। रुसी प्रतिबन्धसम्बन्धी विधेयकसँग जोडिएको नाम र त्यसको राजनीतिक पृष्ठभूमिका कारण उनको प्रतिक्रिया विशेष चासोका रूपमा हेरिएको छ।

रुसी इन्धन बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाउने कानुनमा हस्ताक्षर गरिसकेपछि त्यसको कार्यान्वयनमा पुनः छुट दिने निर्णयले अमेरिकी प्रशासनको रुस नीतिमा कति स्थिरता छ भन्ने प्रश्न उठाएको छ।

यस घटनाले अमेरिकाभित्र रुसमाथि दबाब कायम राख्नुपर्ने पक्ष र ऊर्जा बजार तथा आर्थिक प्रभावलाई ध्यानमा राखेर निर्णय लिनुपर्ने पक्षबीचको मतभेदसमेत उजागर गरेको छ।

रुसी प्रतिबन्धसम्बन्धी छुटको अन्तिम प्रभाव भने अमेरिकी प्रशासनले जारी गर्ने थप स्पष्टता, प्रतिबन्धको कानुनी दायरा र युक्रेन युद्धप्रति वासिङ्टनको आगामी नीतिले निर्धारण गर्नेछ।