काठमाडौं ।
विश्वको चर्चित फास्ट–फेसन कम्पनी सेइनले आगामी सेप्टेम्बर १ देखि हङकङ स्टक एक्सचेन्जमा सेयर कारोबार सुरु गर्ने तयारी गरेको छ। कम्पनीले प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (आईपीओ) मार्फत अधिकतम १३.८६ अर्ब हङकङ डलर (करिब १.३ अर्ब पाउन्ड वा १.७७ अर्ब अमेरिकी डलर) जुटाउने योजना सार्वजनिक गरेको छ।
सोमबार सार्वजनिक गरिएको विवरणअनुसार सेइनले करिब २८ करोड सेयर बिक्रीमा ल्याउनेछ। प्रतिशेयर मूल्य ४७.६० देखि ४९.५० हङकङ डलर निर्धारण गरिएको छ। मूल्यको माथिल्लो सीमामा आईपीओ सफल भए कम्पनीको मूल्यांकन करिब २७ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्नेछ।
तर यो मूल्यांकन सन् २०२२ मा निजी लगानी जुटाउने क्रममा सेइनले हासिल गरेको करिब १०० अर्ब अमेरिकी डलरको मूल्यांकनभन्दा निकै कम हो। पछिल्लो समय बिक्री वृद्धिमा आएको सुस्ती, बढ्दो लागत र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको नियामकीय दबाबले कम्पनीको मूल्यांकनमा ठूलो गिरावट आएको देखिन्छ।
अमेरिका र लन्डनमा असफल प्रयासपछि हङकङ रोजाइ
सेइनले यसअघि अमेरिका र बेलायतको लन्डनमा सेयर सूचीकृत गर्ने प्रयास गरेको थियो। तर कम्पनीको स्वामित्व, आपूर्ति शृङ्खला, श्रम अभ्यास तथा चीनसँगको सम्बन्धलगायत विषयमा नियामक निकाय र सांसदहरूको चासो बढेपछि ती प्रयास जटिल बनेका थिए।
सिंगापुरमा मुख्यालय रहेको सेइनको स्थापना भने चीनमा भएको हो। कम्पनीमाथि चीनसँगको सम्बन्ध र उत्पादन प्रक्रियासँग जोडिएका विभिन्न विषयमा पश्चिमी मुलुकमा लामो समयदेखि निगरानी हुँदै आएको छ।
हङकङमा हुने आईपीओलाई अमेरिकी लगानी बैंकहरू गोल्डम्यान स्याक्स, मोर्गन स्ट्यान्ली र जेपी मोर्गनले सहयोग गरिरहेका छन्।
अमेरिकी नीतिले बिक्रीमा दबाब
सेइनको पछिल्लो वित्तीय प्रदर्शनमा अमेरिकी व्यापार नीतिको प्रभावसमेत देखिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले साना प्याकेजमा लागू हुने आयात शुल्क छुट हटाएपछि कम्पनीको लागत बढेको र बिक्री वृद्धिमा दबाब परेको छ।
कम्पनीले यसअघि सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार सन् २०२६ को पहिलो तीन महिनामा सेइनले ९९ मिलियन अमेरिकी डलर खुद घाटा बेहोरेको थियो। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले ३९५ मिलियन डलर खुद नाफा कमाएको थियो।
बढेको भन्सार तथा करको भार कम गर्न अमेरिकी बजारमा केही उत्पादनको मूल्य बढाउने विकल्पमा समेत आफूहरूले काम गरिरहेको कम्पनीले जनाएको छ।
अमेरिका–चीन व्यापार तनावको असर
अमेरिका र चीनबीचको व्यापार तनाव तथा एकअर्कामाथि लगाइएका अतिरिक्त शुल्कले सेइनको विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खला र बजारमा समेत अनिश्चितता बढाएको छ। दुई देशबीचको व्यापार विवाद हाल केही समयका लागि रोकिएको भए पनि भविष्यको अवस्था अझै स्पष्ट छैन।
त्यसैगरी, मध्यपूर्वमा जारी इरान युद्धले समेत कम्पनीको व्यवसाय प्रभावित भएको सेइनले जनाएको छ। युद्धका कारण केही बजारमा माग घट्नुका साथै ढुवानी लागत बढेको र सामान आपूर्तिमा ढिलाइ भएको कम्पनीको भनाइ छ।
लेखा परिवर्तनले पनि घाटा बढायो
सेइनको पहिलो त्रैमासिक घाटामा व्यवसायिक प्रदर्शनसँगै लेखा प्रणालीमा भएको परिवर्तनको प्रभावसमेत परेको छ। कम्पनीका अनुसार विशेष लगानीकर्ता सेयरसँग सम्बन्धित लेखा परिवर्तनका कारण ३२८ मिलियन अमेरिकी डलरको कागजी घाटा देखिएको थियो।
यस्ता विशेष सेयरहरू भविष्यमा साधारण सेयरमा परिवर्तन गर्न सकिने व्यवस्था रहेको र आईपीओअघिसम्म तिनको मूल्यमा परिवर्तन हुन सक्ने कम्पनीले जनाएको छ।
सेइनको हङकङ आईपीओलाई कम्पनीको लामो समयदेखि जारी सार्वजनिक सूचीकरण प्रयासको महत्वपूर्ण मोडका रूपमा हेरिएको छ। तर २०२२ को १०० अर्ब डलर मूल्यांकनबाट करिब २७ अर्ब डलरमा झर्नु कम्पनीले पछिल्लो समय सामना गरिरहेको बजार, लागत, नियामकीय र भू–राजनीतिक चुनौतीको स्पष्ट संकेतका रूपमा देखिएको छ।
प्रतिक्रिया