काठमाडौं ।
“ल, ठिक छ, अब राख्छु।”
यो वाक्य बोलेपछि पनि धेरै मानिसको फोन वार्ता तुरुन्तै सकिँदैन। बरु त्यसपछि फेरि अर्को विषय सुरु हुन्छ र कुराकानी केही मिनेट अझै लम्बिन्छ। धेरैका लागि यो दैनिक जीवनको सामान्य र रमाइलो अनुभव हो।
भाषाविज्ञान र सामाजिक मनोविज्ञानका अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, फोन वार्ता अन्त्य गर्नु मानिसहरूले सोचेजति सजिलो प्रक्रिया होइन। कुराकानीको अन्त्य अचानक गर्दा अर्को व्यक्तिलाई असहज महसुस हुन सक्ने भएकाले मानिसहरूले बिस्तारै संवाद टुंग्याउने प्रयास गर्छन्।
बेलायतको लफबरो विश्वविद्यालयका भाषाविज्ञ डा. पल ड्रुका अनुसार, टेलिफोन वार्ताको अन्त्य पनि एउटा सामाजिक प्रक्रिया हो। त्यसैले “ल हुन्छ”, “ठिक छ”, “पछि कुरा गरौँ”, “ध्यान राख्नु” जस्ता वाक्यहरू प्रयोग गर्दै मानिसहरू क्रमशः संवाद समाप्त गर्छन्।
फिनल्यान्डको आल्टो विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले पनि फोन वार्तामा सहभागी दुवै व्यक्ति संवाद अन्त्य गर्न सहमत भएपछि मात्र वार्ता स्वाभाविक रूपमा टुंगिने बताएका छन्। यही कारणले “अब राख्छु” भनिसकेपछि पनि अर्को सानो विषय निस्कनु वा अन्तिम शुभकामना आदानप्रदान हुनु सामान्य मानिन्छ।
मनोविज्ञानका विज्ञहरूका अनुसार, यस्तो व्यवहार विशेषगरी परिवारका सदस्य, साथीभाइ वा नजिकका व्यक्तिसँग बढी देखिन्छ। सम्बन्धलाई आत्मीय बनाइराख्ने चाहना, अर्को व्यक्तिलाई सम्मानपूर्वक बिदाइ गर्ने संस्कार र कुनै महत्त्वपूर्ण कुरा छुट्यो कि भन्ने सोचले पनि कुराकानी केही समय लम्बिन सक्छ।
विशेषज्ञहरू भन्छन्, “अब राख्छु” भनेपछि पनि केही बेर फोनमा कुरा गरिरहनु कुनै असामान्य बानी होइन। बरु यो मानिसबीचको सामाजिक सम्बन्ध, आत्मीयता र संवाद शैलीको स्वाभाविक हिस्सा हो।
स्रोतः लफबरो विश्वविद्यालय, आल्टो विश्वविद्यालय तथा सामाजिक अन्तरक्रियासम्बन्धी भाषावैज्ञानिक अनुसन्धान।
प्रतिक्रिया