मुस्ताङमा ५.३ म्याग्निच्युडको भूकम्प, ६७ घरमा क्षति

गुम्बा र विद्यालयका भवनमा पनि चिरा तथा पर्खाल भत्किएको प्रारम्भिक विवरण


मुस्ताङ ।

मुस्ताङ केन्द्रबिन्दु भएर मंगलबार राति करिब ९ः५३ बजे गएको ५.३ म्याग्निच्युडको भूकम्पबाट लोमान्थाङ गाउँपालिकाका विभिन्न बस्तीमा कम्तीमा ६७ घरमा आंशिक क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको छ। मानवीय क्षतिको विवरण भने हालसम्म प्राप्त भएको छैन।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङका अनुसार लोमान्थाङ–३ को ठिङगरमा २५, फुवामा २६, नाम्गेलमा १२ र वडा नम्बर ४ को किम्लिङमा चारवटा घर चर्किएका छन्। यी संख्या जोड्दा ६७ पुग्छ। तर विवरणमा ‘६७ घर’ भनिए पनि नाम्गेलका १२ संरचनामध्ये चारवटा गुम्बा र आठवटा घर रहेको उल्लेख भएकाले कुल संख्या घर मात्र हो वा घर तथा अन्य संरचना समेत समेटिएको हो भन्ने स्पष्ट पार्न आवश्यक देखिन्छ।

भूकम्पबाट लोमान्थाङ–३ फुवाका घिर्मे गुरुङको ढुङ्गा–माटोबाट बनेको, हाल प्रयोगमा नरहेको कच्ची घर पूर्ण रूपमा भत्किएको छ। सोही क्षेत्रमा रहेको छोर्द गुम्बाको बाहिरी कम्पाउण्डको पर्खाल पनि भत्किएको प्रहरीले जनाएको छ।

नाम्गेल क्षेत्रमा १२ संरचनामा क्षति पुगेको प्रारम्भिक विवरण छ। तीमध्ये चारवटा गुम्बा भवन र आठवटा घर रहेको तथा आठ घरमध्ये पाँचवटा घरमा मानिस नबस्ने जनाइएको छ। यस विवरणले माथि उल्लेख गरिएको ६७ को संख्यामा गुम्बा भवन समावेश छन् कि छैनन् भन्ने प्रश्न उठाएको छ। प्रहरीले घर र अन्य संरचनाको संख्या छुट्टाछुट्टै यकिन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

लोमान्थाङ–१ लगायतका क्षेत्रमा ढुङ्गा–माटोबाट बनेका पुराना कच्ची घरका कोठामा चिरा परेको छ। केही घरका १३ देखि १४ वटासम्म कोठा चर्किएको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख छ। यद्यपि यी घरहरू ६७ घरको सूचीमा समावेश छन् वा छुट्टै क्षतिको विवरण हो भन्ने खुलाइएको छैन।

दिब्या दिप माध्यमिक विद्यालयको दुईतले ढुङ्गा–माटोको भवनका २१ कोठामा चिरा परेको छ। नोर्बुलिङ छोसेर गुम्बाको पूजा कोठामा पनि क्षति पुगेको प्रहरीले जनाएको छ। विद्यालय र गुम्बामा भएको क्षति ६७ घरको संख्यामा समावेश नभएको देखिए पनि यसको आधिकारिक वर्गीकरण स्पष्ट छैन।

भूकम्पपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालय र मातहतका प्रहरी इकाइबाट सुरक्षाकर्मी परिचालन गरी क्षतिको विवरण संकलन भइरहेको छ। भौगोलिक विकटता र सञ्चार साधनको सीमितताका कारण सबै क्षेत्रको विवरण तत्काल प्राप्त हुन नसकेको प्रहरीले जनाएको छ। त्यसैले क्षतिको संख्या थप बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

प्रहरीले पुराना तथा चर्किएका घरमा तत्काल नबस्न र थप कम्पन आए सुरक्षित स्थानमा जान स्थानीयवासीलाई आग्रह गरेको छ। प्रभावित संरचनाको प्राविधिक परीक्षण तथा जोखिमयुक्त भवनको पहिचान गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

भूकम्पको केन्द्रबिन्दु र गहिराइबारे आधिकारिक भूकम्प मापन निकायको विस्तृत विवरण आउन बाँकी छ। साथै, क्षतिको अन्तिम विवरण सार्वजनिक गर्दा घर, गुम्बा, विद्यालय, पर्खाल र अन्य संरचनालाई छुट्टाछुट्टै वर्गीकरण गरी संख्या यकिन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

क्षतिको विवरण यस प्रकारका छन्

जि.प्र.का. मुस्ताङ ( भुकम्प );-मिति २०८३।०५।२३ गते अन्दाजी २१:५३ बजेको समयमा  मुस्ताङ जिल्लामा भुकम्पको धक्का (कम्पन) महसुस भएको, जि.प्र.का. मुस्ताङ तथा मातहत कार्यालयहरुबाट एरियाको बस्तु स्थिती बुझ्नको लागि प्रहरी टोली खटि गएको, स्थानीय जन-प्रतिनिधीहरु संग समन्वय भइरहेको,  हाल सम्म मानवीय तथा भौतिक क्षति सम्बन्धी जानकारी नआएको,  बुझ्ने कार्य जारी रहेको, मुस्ताङ केन्द्रबिन्दु बनाई ५.३ रेक्टर स्केलको भुकम्प गएको भन्ने बुझिएको, अन्य वि.वि. पछि (०)

थप अपडेट (क्षतिको विवरण):-

१) जिल्ला मुस्ताङ लोमान्थाङ गा.पा.३ फुवा बस्ने घिर्मे गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको (हाल मानिस नबस्ने) कच्ची घर भत्किन गई पूर्ण रुपमा क्षति भएको ।

२) ऐ.ऐ.५ लोमान्थाङ स्थित छोर्द गुम्बाको बाहिरी कम्पाउण्डको पर्खाल भत्किएको ।

३) ऐ.१ बस्ने बर्ष ४० की ढिकी गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ८ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

४) ऐ. बस्ने बर्ष ६० को सुवर्ण कुमार बिष्टको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले घरको ७ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

५) ऐ.बस्ने बर्ष ४० की ल्हामु छिरिङ गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

६) ऐ. बस्ने बर्ष ५४ को ढिन्डुप गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको २ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

७) ऐ. बस्ने बर्ष ३० को साङ्बो गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ७ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

८) ऐ. बस्ने बर्ष ४० की पेमा वाङ्दी गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ११ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

९) ऐ. बस्ने बर्ष ५० को आङ्ग्याल गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१०) ऐ. बस्ने बर्ष ६० को फुलसिंह गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ७ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

११) ऐ. बस्ने बर्ष ५० को थुतिङ गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ५ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१२) ऐ. बस्ने बर्ष २९ को फुर्पु साङनु गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१३) ऐ. बस्ने पामु गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको २ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१४) ऐ. स्थित नोर्बुलिङ छोसेर गुम्बाको पुजा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१५) ऐ. बस्ने बर्ष ५६ की टई गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ७ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१६) ऐ. बस्ने बर्ष ३८ की निमा लामु गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ११ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१७) ऐ. बस्ने बर्ष ६० की ढोका गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको १३ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१८) ऐ. बस्ने बर्ष ४५ को निमान दिन्दुकको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

१९) ऐ. बस्ने बर्ष ४२ को कर्मा ठेन्दुक गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ५ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२०) ऐ. बस्ने पासाङ सितर गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ३ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२१) ऐ. बस्ने बर्ष ५७ को ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ३ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२२) ऐ.२ स्थित दिब्या दिप मा.वि.को ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले घरको २१ कोठा चर्किएको ।

२३) ऐ. बस्ने बर्ष ३५ की तेन्दो गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ५ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२४) ऐ. बस्ने बर्ष ३० की ढोमा बिष्टको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ६ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२५) ऐ. बस्ने बर्ष ५८ की पेमा साङ्गो गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२६) ऐ. बस्ने बर्ष ४० की ढिक्की गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको २ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२७) ऐ. बस्ने बर्ष ४२ की ढिक्की ढोङ्ग गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको १३ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति

२८) ऐ. बस्ने बर्ष ५३ की टाँसी साङ्गो गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको २ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

२९) ऐ. बस्ने बर्ष ३५ की याङ्डु गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको २ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३०) ऐ. बस्ने बर्ष ५२ को सोनाम राई गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३१) ऐ. बस्ने बर्ष ४५ की पासाङ छेमा गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको २ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३२) ऐ. बस्ने बर्ष ७५ को कर्म सिन्तिन गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ७ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३३) ऐ. बस्ने बर्ष ५८ की पासाङ ढोमाको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३४) ऐ. बस्ने रिङ्गिङ गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको १ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३५) ऐ. बस्ने कुमा दिन्जु गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ५ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३६) ऐ. बस्ने बर्ष ५० को छिन्जुङ गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको ४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

३७) ऐ. बस्ने बर्ष ३५ को कर्म नाम्ङग्याल गुरुङको ढुङ्गा माटोले बनेको २ तले कच्ची घरको १४ ओटा कोठा चर्किएको, आंशिक क्षति ।

थप अपडेट:- जिल्ला मुस्ताङ लोमान्थाङ गा.पा.३ ठिङगर स्थितमा २५ ओटा, ऐ. फुवामा २६ ओटा, ऐ. नाम्गेलमा १२ (४ गुम्वाको भवन र ८ घर मध्ये ५ घरमा मानिस नबस्ने) ओटा र ऐ.४ किम्लिङमा ४ ओटा गरी जम्मा ६७ ओटा  घर चर्किन गई आंशिक क्षति भएको, प्रहरी टोली विवरण संकलनको लागि घटनास्थलमा नै रहेको, भौगोलिक विकटता र संचार साधनको असुविधाको कारण थप विवरण आउन बाँकी रहेको ।