काठमाडौं ।
चीनको तिब्बततर्फबाट बुधबार बिहान भोटेकोशी नदीमा अचानक ठूलो बाढी प्रवेश गरेपछि रसुवाको उत्तरी क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीले टिमुरे, स्याफ्रुबेँसीलगायतका बजार क्षेत्र, सडक, पुल, भन्सार क्षेत्र तथा जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्याएको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको छ। रसुवाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी नरेन्द्र परियारका अनुसार बिहान करिब ९ः१५ बजे तिब्बततर्फबाट एक्कासि ठूलो बाढी भोटेकोशीमा प्रवेश गरेको थियो। बाढीको बहाव अत्यन्त तीव्र रहेकाले केही समयमै टिमुरे र आसपासका क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको हो। टिमुरे बजार र भन्सार क्षेत्रमा ठूलो क्षति बाढीले टिमुरे बजार तथा रसुवा भन्सार क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ।
बजारका घर तथा अन्य संरचना बगाएको र भन्सार क्षेत्रमा रहेका सवारीसाधन तथा सामग्रीसमेत बाढीले बगाएको प्रारम्भिक विवरण छ। हाल स्थानीय तथा सम्बन्धित अधिकारीहरू सुरक्षित स्थानतर्फ सरेर क्षतिको विवरण संकलन गरिरहेका छन्। बाढीले नयाँ निर्माण गरिएको पुलसमेत बगाएको बताइएको छ। घटनास्थलमा सडक तथा यातायात सम्पर्कमा समेत गम्भीर असर परेको छ। जलविद्युत् आयोजनामा पनि क्षति बाढीले स्याफ्रुबेँसी र आसपासका क्षेत्रमा रहेका जलविद्युत् आयोजनामा समेत ठूलो क्षति पुर्याएको छ। एउटा जलविद्युत् आयोजना बाढीले बगाएको तथा चिलिमे जलविद्युत् आयोजनासहित अन्य आयोजनामा पनि क्षति पुगेको स्थानीय विवरण छ। बाढीको तीव्रता निकै असामान्य रहेको स्थानीयले बताएका छन्। बाढीको वास्तविक स्रोत र यति ठूलो बहाव आउनुको कारणबारे भने थप अध्ययन तथा विवरण आवश्यक रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
सुरक्षाकर्मी र उद्धार टोली परिचालन बाढीपछि उद्धार तथा राहतका लागि नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरी परिचालन गरिएको छ। सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सम्बन्धित सुरक्षा निकायलाई उच्च सतर्क अवस्थामा राखिएको छ। सरकारले विपद् व्यवस्थापन संयन्त्रलाई सक्रिय बनाउँदै सम्भावित उद्धार तथा राहतका लागि आवश्यक तयारी गर्न निर्देशन दिएको छ। उद्धारका लागि आवश्यक परे तत्काल परिचालन गर्न हेलिकप्टरहरू स्ट्यान्डबाइमा राख्न निर्देशन दिइएको छ। त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता भोटेकोशीमा आएको बाढी तलतर्फ बढ्दै गएकाले त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्रमा जोखिम बढेको छ। बाढी पूर्वानुमान शाखाले अर्को सूचना जारी नभएसम्म त्रिशूली नदीको तटीय क्षेत्र मुग्लिनसम्म उच्च सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।
रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका नदी तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सतर्क रहन, नदी किनारबाट टाढा जान र जोखिम देखिए सुरक्षित स्थानमा सर्न आग्रह गरिएको छ। भोटेकोशी स्याफ्रुबेँसी क्षेत्रमा लाङटाङ खोलासँग मिसिएपछि धुन्चे आसपासमा त्रिशूली नदीका रूपमा बग्ने भएकाले माथिल्लो क्षेत्रमा आएको ठूलो बाढीको प्रभाव क्रमशः तल्लो तटीय क्षेत्रमा पर्न सक्ने जोखिम रहेको छ। काठमाडौंबाट धादिङ–रसुवा–चितवन जाने सवारी रोकियो बाढीको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै काठमाडौँबाट धादिङ, रसुवा र चितवनतर्फ जाने सवारीसाधनमा समेत रोक लगाइएको छ।
नागढुंगा र भीमढुंगा नाका हुँदै बाहिरिने सवारीसाधनलाई ट्राफिक प्रहरीले रोकेको छ। यातायात व्यवसायीहरूलाई समेत ती नाका प्रयोग गरी सार्वजनिक सवारीसाधन नपठाउन आग्रह गरिएको छ। तल्लो तटीय क्षेत्रमा बाढीको सम्भावित प्रभाव र सडकको अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै यस्तो निर्णय गरिएको हो। उद्धार र क्षतिको विवरण संकलन जारी बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा खोजी कार्य जारी छ। सुरक्षाकर्मी र स्थानीय प्रशासनले प्रभावित क्षेत्रको अवस्था बुझ्ने तथा क्षतिको विवरण संकलन गर्ने काम गरिरहेका छन्।
यसअघि सशस्त्र प्रहरी बलका प्रहरी निरीक्षकसहित ९ जनाको टोली तथा नेपाल प्रहरीतर्फ पनि प्रहरी निरीक्षकसहितको टोली सम्पर्कविहीन रहेको प्रारम्भिक जानकारी आएको थियो। उनीहरूको अवस्थाबारे थप आधिकारिक विवरण आउन बाँकी छ। हालसम्म बाढीबाट भएको मानवीय क्षति, बेपत्ता तथा भौतिक क्षतिको पूर्ण र यकिन विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन।
घटनास्थल दुर्गम हुनु, सडक तथा सम्पर्कमा क्षति पुग्नु र बाढीको बहाव अझै जोखिमपूर्ण रहनुले उद्धार तथा विवरण संकलनमा कठिनाइ भइरहेको छ। सरकार तथा सुरक्षा निकायले नदी तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई अनावश्यक रूपमा नदी किनारमा नजान, सुरक्षित स्थानमा रहन र प्रशासन तथा सुरक्षा निकायले जारी गरेका आधिकारिक सूचनाको पालना गर्न आग्रह गरेका छन्। रसुवाको बाढीको घटना अझै विकसित भइरहेकाले थप क्षति तथा उद्धारसम्बन्धी विवरण आउने क्रम जारी छ।














प्रतिक्रिया