काठमाडौं ।
नाइजेरियाकी सरीसृपविज्ञ (हर्पेटोलोजिस्ट) टाइवो ओकिकिओला, जसलाई धेरैले ‘स्नेक गर्ल’ भनेर चिन्छन्, अहिले सर्पको संरक्षण र सर्पदंशबाट हुने मृत्यु रोक्न सक्रिय अभियान चलाइरहेकी छन्। तर उनको यो यात्रामा प्रशंसाभन्दा बढी अन्धविश्वास र सामाजिक विभेदको सामना गर्नुपरेको छ।
बाल्यकालदेखि नै सर्पप्रति विशेष रुचि राख्ने ओकिकिओलाले विषालु सर्पहरूको अध्ययन, उद्धार तथा सुरक्षित व्यवस्थापनमा आफूलाई समर्पित गरेकी छन्। उनी नाइजेरियाका विभिन्न क्षेत्रमा पुगेर घर, विद्यालय तथा सार्वजनिक स्थानमा देखिएका सर्पलाई सुरक्षित रूपमा उद्धार गर्ने र मानिसहरूलाई सर्पसँग कसरी सुरक्षित रहने भन्नेबारे प्रशिक्षण दिने गर्छिन्।
तर सर्पसँग सहज रूपमा काम गर्ने उनको क्षमताका कारण कतिपयले उनलाई ‘बोक्सी’ भन्ने आरोपसमेत लगाए। केही समुदायमा सर्पसँगको निकट सम्बन्धलाई रहस्यमय शक्तिसँग जोडेर हेर्ने अन्धविश्वासका कारण उनले सामाजिक आलोचना र अपमान पनि सहनुपरेको छ।
यद्यपि उनले ती आरोपलाई बेवास्ता गर्दै आफ्नो अभियानलाई निरन्तर अघि बढाएकी छन्। उनका अनुसार अधिकांश सर्पले मानिसलाई आक्रमण गर्न खोज्दैनन्, बरु डरका कारण मानिसहरूले सर्पलाई मार्ने वा गलत व्यवहार गर्ने गर्छन्। उनले सर्पदंशको जोखिम कम गर्न जनचेतना फैलाउनु, विषालु र अविषालु सर्प छुट्याउने ज्ञान दिनु तथा समयमै उपचार गराउन प्रेरित गर्नु नै आफ्नो मुख्य उद्देश्य भएको बताएकी छन्।
ओकिकिओलाले अफ्रिकामा सर्पदंशका कारण हरेक वर्ष हजारौं मानिस प्रभावित हुने भएकाले वैज्ञानिक ज्ञान र जनचेतनामार्फत धेरैको ज्यान बचाउन सकिने विश्वास व्यक्त गरेकी छन्। उनी सामाजिक सञ्जालमार्फत पनि सर्पबारेका भ्रम हटाउने, संरक्षणको सन्देश फैलाउने र सर्पदंशबाट बच्ने उपायबारे नियमित जानकारी दिँदै आएकी छन्।
सामाजिक पूर्वाग्रह र अन्धविश्वासका बीच पनि टाइवो ओकिकिओलाले विज्ञान र जनचेतनाको माध्यमबाट सर्पप्रतिको डरलाई ज्ञानमा बदल्ने प्रयास गरिरहेकी छन्। त्यसैले आज उनी नाइजेरियामा मात्र होइन, विश्वभर ‘स्नेक गर्ल’का रूपमा चिनिन थालेकी छन्।
स्रोत : बीबीसी
प्रतिक्रिया