भोटेकोशी बाढीको कहालीलाग्दो अवस्था : मृतकको संख्या ७३४ पुग्यो, २ हजार ४९८ अझै बेपत्ता


काठमाडौं ।

रसुवाको भोटेकोशी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण मृत्यु हुनेको संख्या ७३४ पुगेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (राष्ट्रिय विपद् प्राधिकरण) को पछिल्लो विवरणअनुसार बाढीको भेलसँगै बगेर आएका शवहरू तल्लो तटीय जिल्लासम्म पुगेका छन्। बाढीका कारण २ हजार ४९८ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्। बेपत्ताको संख्या ठूलो रहेकाले मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने जोखिम कायमै छ। पछिल्लो अवस्थाले भोटेकोशी–त्रिशूली करिडोरमा भएको विपत्तिको भयावहता थप स्पष्ट पारेको छ। कहाँ कति शव भेटिए ? प्राधिकरणको पछिल्लो विवरणअनुसार सबैभन्दा धेरै शव चितवनमा २५९ जना फेला परेका छन्।

त्यसपछि नवलपरासी पूर्वमा १८४, नवलपरासी पश्चिममा ८२, गोरखामा ५८, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, तनहुँमा ३६ र रसुवामा १३ जनाको शव भेटिएको छ। * चितवन : २५९ * नवलपरासी पूर्व : १८४ * नवलपरासी पश्चिम : ८२ * गोरखा : ५८ * नुवाकोट : ५२ * धादिङ : ५० * तनहुँ : ३६ * रसुवा : १३ * जम्मा : ७३४ यसअघि शनिबार साँझसम्म नेपाल प्रहरीले ६६९ शव फेला परेको जनाएको थियो। त्यसमा पनि चितवन, नवलपरासी पूर्व र पश्चिमलगायत तल्लो तटीय जिल्लामा ठूलो संख्यामा शव भेटिएका थिए। ९३३ जलविद्युत् आयोजनाका कामदार बेपत्ता बाढीमा परी सम्पर्कविहीन हुनेमा जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत कामदारको संख्या उल्लेख्य छ।

विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाबाट मात्रै ९३३ जना कामदार सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा उल्लेख छ। यस्तै, विभिन्न सुरक्षा निकायका ८५ जना सुरक्षाकर्मी समेत बेपत्ता छन्। उनीहरूमध्ये नेपाली सेनाका ४५, नेपाल प्रहरीका २७ र सशस्त्र प्रहरी बलका १३ जना रहेका छन्। ५८९ विदेशी नागरिक पनि सम्पर्कविहीन बाढीपछि सम्पर्कविहीन हुनेमा ५८९ जना विदेशी नागरिक समेत रहेका छन्। उनीहरूसँगै रहेका १२७ नेपाली पर्यटन सहयोगी पनि बेपत्ता भएको विवरणमा उल्लेख छ। स्थानीय प्रशासनका अनुसार रसुवाबाट मात्रै ५६२ जना र नुवाकोटबाट ११५ जना सम्पर्कविहीन छन्। यसले बाढीको प्रभाव स्थानीय बस्तीमा मात्र सीमित नभई पर्यटक, जलविद्युत् आयोजना र विभिन्न क्षेत्रमा कार्यरत जनशक्तिसम्म व्यापक रूपमा परेको देखाउँछ। उद्धारमा करिब २० हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन विपद्पछि खोज तथा उद्धारलाई तीव्र बनाउन देशभर १९ हजार ८९५ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ।

नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलसहितका सुरक्षाकर्मी उद्धार तथा खोजीमा खटिएका छन्। हालसम्म ८ हजार १८६ जनालाई जीवितै उद्धार गरिएको विवरणमा उल्लेख छ। जोखिमपूर्ण भूगोल, सडक तथा पुलमा भएको क्षति, नदीको तीव्र बहाव र मौसमका कारण खोज तथा उद्धार कार्य अझै चुनौतीपूर्ण बनेको छ। भोटेकोशी हुँदै त्रिशूली नदीको बहावसँगै शवहरू तल्लो तटीय क्षेत्रमा पुगिरहेकाले चितवनदेखि नवलपरासीसम्मका नदी किनारमा खोजी कार्यलाई थप तीव्र पारिएको छ।

यसअघि पनि प्रहरीले नदी किनारका विभिन्न जिल्लामा ठूलो संख्यामा शव फेला पारेको जनाएको थियो। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा अझै ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन रहेकाले अबको प्राथमिकता बेपत्ताको खोजी, जीवितको उद्धार, शवको पहिचान तथा सुरक्षित व्यवस्थापन र प्रभावित परिवारलाई राहत पुर्‍याउनु बनेको छ। सरकारले खोज तथा उद्धारलाई तीव्र बनाउँदै जोखिमयुक्त नदी तटीय क्षेत्रमा रहेका नागरिकलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने कामलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। विपद्को पछिल्लो अवस्थालाई हेर्दा भोटेकोशी बाढी नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा देखिएको सबैभन्दा ठूलो मानवीय विपत्तिमध्ये एक बनेको छ।