राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाको निर्देशकमा डा. रुना झा नियुक्त

काठमाडौं ।

टेकुस्थित राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाको निर्देशक पदमा डा रुना झा नियुक्त भएकी छन्। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री डा सुधा गौतम शर्माले आइतबार मन्त्रीस्तरीय निर्णय गर्दै डा झालाई प्रयोगशालाको निर्देशकमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो । लामो समय सार्वजनिक स्वास्थ्य तथा प्रयोगशाला सेवामा अनुभव हासिल गरेकी डा झाको पुनः नियुक्तिलाई स्वास्थ्य क्षेत्रमा महत्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।

डा झा यसअघि कोशी अस्पताल, विराटनगरको प्रमुख मेडिकल सुपरीटेन्डेन्ट (प्रमेसु) का रूपमा कार्यरत थिइन्। उनी कोशी अस्पतालको नेतृत्व गरिरहेकै समयमा स्वास्थ्य सेवा व्यवस्थापन, बालरोग उपचार र अस्पताल सुधारका विभिन्न कार्यक्रम अघि बढाइरहेकी थिइन्। उनको काठमाडौँ सरुवा भएसँगै कोशी अस्पतालको नेतृत्वमा पनि फेरबदल गरिएको छ।

डा झा काठमाडौँ आएपछि कोशी अस्पतालमा प्रमुख कन्सलटेन्ट पेडियाट्रिसियन (एघारौँ तह) का डा राम नारायण चौधरीलाई प्रमुख मेडिकल सुपरीटेन्डेन्टको जिम्मेवारी दिइएको छ। मन्त्रालयका अनुसार अस्पतालको सेवा प्रवाह निरन्तर र प्रभावकारी बनाउन अनुभव र वरिष्ठताका आधारमा डा चौधरीलाई प्रमेसुको जिम्मेवारी दिइएको हो।

यता, राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाका निर्देशक रहेका डा रञ्जनराज भट्टलाई भने हटाइएको छैन। स्वास्थ्य मन्त्रालयले उनलाई आफ्नै दरबन्दीअनुसार प्रयोगशालामै कामकारबाही गर्ने गरी व्यवस्थापन गरेको जनाएको छ। यसले संस्थागत निरन्तरता र अनुभवको उपयोग हुने मन्त्रालयको दाबी छ।

डा रुना झासँग राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालामा लामो समय नेतृत्वदायी भूमिकामा काम गरेको अनुभव छ। यसअघि पनि उनी सोही प्रयोगशालामा निर्देशकका रूपमा कार्यरत रहँदा कोभिड–१९ महामारी लगायत विभिन्न संक्रामक रोगको परीक्षण, निगरानी र व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेकी थिइन्। महामारीका बेला परीक्षण क्षमता विस्तार, प्रयोगशाला सञ्जालको मजबुतीकरण र गुणस्तर सुनिश्चिततामा उनको नेतृत्वलाई स्मरण गरिन्छ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार हाल संक्रमणजन्य रोगको जोखिम, नयाँ–नयाँ भाइरसको सम्भावना र अन्तर्राष्ट्रिय स्वास्थ्य चुनौतीबीच राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालाको भूमिका अझै संवेदनशील बन्दै गएको छ। यस्तो अवस्थामा अनुभवी नेतृत्व आवश्यक ठान्दै डा झालाई पुनः जिम्मेवारी दिइएको मन्त्रालयको भनाइ छ।

राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला नेपालमा रोगको पुष्टि, निगरानी, अनुसन्धान तथा सार्वजनिक स्वास्थ्य नीतिमा वैज्ञानिक आधार उपलब्ध गराउने प्रमुख सरकारी संस्था हो। यहाँबाट हुने परीक्षण र विश्लेषणले देशभरका अस्पताल, स्वास्थ्य चौकी तथा नीति निर्माणमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गर्छ। त्यसैले यसको नेतृत्वमा हुने परिवर्तनलाई स्वास्थ्य प्रणालीसँग जोडेर हेरिने गरिएको छ।
डा झाको नियुक्तिपछि प्रयोगशालामा सेवा सुधार, प्रविधि विस्तार, मानव स्रोत व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोगशालासँग सहकार्यलाई प्राथमिकता दिइने अपेक्षा गरिएको छ। स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार अनुभवी निर्देशकको आगमनले प्रयोगशालाको कार्यक्षमता थप सुदृढ हुने विश्वास गरिएको छ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले आगामी दिनमा प्रयोगशाला सेवाको विकेन्द्रीकरण, प्रदेशस्तरीय प्रयोगशालाको क्षमता अभिवृद्धि तथा राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य प्रयोगशालालाई रेफरेन्स ल्याबका रूपमा थप मजबुत बनाउने योजना अघि बढाइरहेको जनाएको छ। डा झाको नेतृत्वमा ती योजना प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुने मन्त्रालयको अपेक्षा छ।