काठमाडौं।
संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले नेपालको प्रस्तावमा ‘अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवस’ सम्बन्धी प्रस्ताव पारित गरेको छ। महासभाले बुधबार उक्त प्रस्ताव पारित गर्दै अबदेखि विश्वभर हरेक वर्ष अप्रिल १५ का दिन अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवस मनाइने निर्णय गरेको हो।
संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि नेपालका स्थायी प्रतिनिधि लोकबहादुर थापाका अनुसार प्रस्तावले स्वास्थ्यलाई केवल रोग नलाग्नुको अवस्था मात्र नभई समग्र कल्याणको अवस्थाका रूपमा परिभाषित गरेको छ। प्रस्तावमा स्वास्थ्य भन्नाले शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, भावनात्मक तथा पर्यावरणीय पक्षसहितको समग्र सन्तुलित अवस्थालाई जनाउने उल्लेख गरिएको छ।
राजदूत थापाले महासभामा प्रस्ताव पारित भएपछि यसले विश्व समुदायलाई स्वास्थ्यप्रति समग्र दृष्टिकोण अपनाउन प्रेरित गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनका अनुसार प्रस्तावले दिगो र सुदृढ समाज निर्माणका लागि रोकथाममुखी स्वास्थ्य सेवा, स्वस्थ जीवनशैलीको प्रवर्द्धन तथा सबैलाई पहुँच हुने समावेशी स्वास्थ्य प्रणाली विकासमा जोड दिएको छ।
“स्वास्थ्यलाई केवल उपचारको विषयका रूपमा मात्र नभई समग्र जीवनशैली र सामाजिक प्रणालीसँग जोडेर हेर्न आवश्यक छ,” थापाले भने, “यस प्रस्तावले विश्वभर स्वास्थ्य प्रवर्द्धनका लागि बहुआयामिक दृष्टिकोण अपनाउन मार्गनिर्देशन गर्नेछ।”
प्रस्तावमा विशेषगरी स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँच, रोगको रोकथाम, मानसिक स्वास्थ्य प्रवर्द्धन तथा वातावरणीय स्वास्थ्यका विषयलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउनुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। यसले सरकार, अन्तर्राष्ट्रिय संस्था तथा समुदायबीच सहकार्य बढाउँदै स्वास्थ्य प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा आरोग्यको अवधारणालाई प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित यो प्रस्ताव अघि सारेको हो। महासभाबाट प्रस्ताव पारित भएसँगै आरोग्यसम्बन्धी अवधारणालाई विश्वव्यापी रूपमा संस्थागत गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ।
प्रस्ताव पारित गर्ने प्रक्रियामा सहयोग र समर्थन गर्ने विभिन्न राष्ट्रहरूप्रति आभार व्यक्त गर्दै राजदूत थापाले यसलाई नेपालको महत्वपूर्ण कूटनीतिक उपलब्धिका रूपमा उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार नेपालले प्रस्तुत गरेको अवधारणाले विश्वव्यापी स्वास्थ्य बहसलाई नयाँ आयाम दिने विश्वास गरिएको छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूले पनि यसलाई सकारात्मक कदमका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार स्वास्थ्यलाई बहुआयामिक रूपमा बुझ्ने र त्यसअनुसार नीति तथा कार्यक्रम विकास गर्ने दिशामा यस्तो अन्तर्राष्ट्रिय पहल प्रभावकारी हुन सक्छ।
अब प्रत्येक वर्ष अप्रिल १५ मा विश्वका विभिन्न देशमा विविध कार्यक्रम गरी अन्तर्राष्ट्रिय आरोग्य दिवस मनाइनेछ। यस अवसरमा स्वस्थ जीवनशैली, मानसिक सन्तुलन, सामाजिक सद्भाव र वातावरणीय सन्तुलनजस्ता विषयमा जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन गरिने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतिक्रिया