काठमाडौँ
सरकारले स्वास्थ्य बीमा बोर्डको रिक्त रहेको कार्यकारी निर्देशकको जिम्मेवारी डा. कृष्ण पौडेललाई सुम्पेको छ। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले नेतृत्वविहीन अवस्थामा रहेको बोर्डलाई गति दिन मन्त्रालयको नीति, योजना तथा अनुगमन महाशाखा प्रमुखका रूपमा कार्यरत डा. पौडेललाई ‘निमित्त’ कार्यकारी निर्देशकको जिम्मेवारी दिएको हो।
गत माघ ४ गते तत्कालीन कार्यकारी निर्देशक डा. रघुराज काफ्लेले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएपछि बोर्ड प्राविधिक तथा प्रशासनिक रूपमा नेतृत्वविहीन बनेको थियो। बोर्डको दैनिक कार्यसम्पादन र दीर्घकालीन महत्त्वका निर्णयहरू प्रभावित हुन थालेपछि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्री डा. सुधा गौतम शर्माले मन्त्रीस्तरीय निर्णय गर्दै डा. पौडेललाई जिम्मेवारी दिने निर्णय गरेकी हुन्।
मन्त्रालयले डा. पौडेललाई केवल प्रशासनिक कार्यका लागि मात्र नभई आर्थिक अधिकारसहितको पूर्ण जिम्मेवारी प्रदान गरेको छ। स्वास्थ्य बीमा बोर्डका कामहरूलाई सुचारु राख्न र दाबी भुक्तानी जस्ता संवेदनशील विषयहरूलाई नरोक्नका लागि उनलाई आर्थिक र प्रशासनिक दुवै अधिकार दिइएको मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ।
डा. पौडेल हाल स्वास्थ्य मन्त्रालयमा नीति, योजना तथा अनुगमन महाशाखाको प्रमुखको रूपमा महत्त्वपूर्ण भूमिकामा छन्। उनलाई महाशाखाको जिम्मेवारी कायम राख्दै थप जिम्मेवारीका रूपमा बोर्डको कमान्ड सम्हाल्ने पत्र बुधबार हस्तान्तरण गरिएको छ।
जिम्मेवारी पाएलगत्तै डा. पौडेलले आफूले मन्त्रालयबाट पत्र प्राप्त गरिसकेको र आजैबाट कार्यभार सम्हाल्ने जानकारी दिएका छन्। कार्यभार सम्हाल्न जानुअघि उनले भने, “बीमा बोर्डका कामहरूलाई चुस्त बनाउन र जनताको स्वास्थ्य बीमाप्रतिको भरोसा कायम राख्न मेरो प्रयास केन्द्रित हुनेछ। विशेष गरी रोकिएका प्रक्रियाहरूलाई तत्काल अगाडि बढाउने मेरो प्राथमिकता रहनेछ।”
यद्यपि, डा. पौडेलका लागि बोर्डको नेतृत्व सहज भने देखिँदैन। हाल स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा देखिएका मुख्य चुनौतीहरू यस प्रकार छन्:
दाबी भुक्तानीमा ढिलाइ: देशभरका अस्पतालहरूले बिरामीको उपचार गरेवापत पाउनुपर्ने करोडौँ रुपैयाँको शोधभर्ना बाँकी रहेको छ।
सेवाको गुणस्तर: सरकारी तथा निजी अस्पतालहरूले बीमा गरेका बिरामीलाई दिने सेवामा विभेद गरेको र औषधि अभाव हुने गरेको गुनासो व्यापक छ।
नवीकरण र आकर्षण: बीमा गरेका नागरिकहरूले समयमा नवीकरण नगर्ने र नयाँ सदस्यहरू जोडिने क्रम सुस्त हुनु।
प्राविधिक समस्या: डिजिटल प्रणालीमा आउने समस्याका कारण सेवाग्राही र अस्पताल दुवैले सास्ती खेप्नुपरेको अवस्था।
डा. रघुराज काफ्लेले कार्यकाल बाँकी छँदै राजीनामा दिएपछि बोर्डमा नयाँ कार्यकारी निर्देशक नियुक्तिको प्रक्रिया सुरु हुनुपर्ने माग उठिरहेको छ। सरकारले खुला प्रतिस्पर्धाबाट नयाँ कार्यकारी निर्देशक छनोट नगरेसम्मका लागि डा. पौडेललाई यो जिम्मेवारी दिइएको हो।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, स्वास्थ्य मन्त्रालयको नीति निर्माण तहमा लामो अनुभव भएका डा. पौडेलको आगमनले बीमा बोर्ड र मन्त्रालयबीचको समन्वयमा सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ। मन्त्री डा. सुधा गौतम शर्माले पनि बोर्डलाई सक्रिय बनाउन र स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई राष्ट्रिय गौरवको योजनाका रूपमा प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न डा. पौडेललाई निर्देशन दिएकी छन् ।
नेपाल सरकारले सञ्चालन गरेको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम पछिल्लो समय बजेट व्यवस्थापन र व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण आलोचना खेपिरहेको सन्दर्भमा नयाँ नेतृत्वले कस्तो नतिजा दिन्छ, त्यो भने हेर्न बाँकी छ।
प्रतिक्रिया