लण्डन (एजेन्सी) ।
चिकित्सा विज्ञानको क्षेत्रमा एक असाधारण र ऐतिहासिक सफलता हासिल गर्दै संयुक्त अधिराज्य (युके) मा पहिलो पटक मृत दाताबाट प्रत्यारोपण गरिएको गर्भाशय (पाठेघर) प्रयोग गरी एक स्वस्थ शिशुको जन्म भएको छ। प्रजनन् चिकित्सा (Reproductive Medicine) को इतिहासमा यस उपलब्धिलाई एक युगान्तकारी कदम मानिएको छ। लण्डनस्थित क्वीन चारलोट्स एण्ड चेल्सी हस्पिटलमा ३० वर्षीया ग्रेस बेलले ३.०९ किलोग्राम तौलका स्वस्थ बालकलाई जन्म दिएकी हुन्।
यो बेलायतमा मृत दाताको पाठेघर प्रयोग गरी शिशु जन्मिएको पहिलो र युरोपभरिमा तेस्रो सफल घटना हो। यसअघि पाठेघर प्रत्यारोपण प्रायः जीवित दाता, विशेषगरी आमा वा दिदीबहिनी जस्ता नजिकका नातेदारबाट मात्र गरिँदै आएको थियो। दुर्लभ शारीरिक अवस्था र चुनौती शिशुकी आमा ग्रेस बेल जन्मजात ‘मेयर रोकीटान्स्की कुस्टर हाउजर सिन्ड्रोम’ (MRKH) बाट प्रभावित थिइन्। यो एक यस्तो दुर्लभ अवस्था हो जुन करिब ५,००० महिलामध्ये एकजनामा देखिन्छ। यसमा महिलाको डिम्बाशय (Ovary) सामान्य भए तापनि गर्भाशय र योनिको पूर्ण विकास भएको हुँदैन वा अनुपस्थित हुन्छ। यस्तो अवस्थामा महिलाहरू प्राकृतिक रूपमा गर्भधारण गर्न असमर्थ हुन्छन्।
जटिल शल्यक्रिया र सफलताको मार्ग गर्भाशय प्रत्यारोपण चिकित्सा विज्ञानकै सबैभन्दा जटिल शल्यक्रियामध्ये एक मानिन्छ। यस प्रक्रियामा पहिले मृत दाताबाट पाठेघर निकालिन्छ र त्यसलाई प्राप्तकर्ताको शरीरमा अत्यन्तै सुक्ष्म रक्तनलीहरूसँग जोडिन्छ। प्रत्यारोपण सफल भएपछि, ग्रेसको आफ्नै डिम्ब र श्रीमानको शुक्रकीटबाट तयार पारिएको भ्रूण (IVF प्रविधि मार्फत) उक्त नयाँ पाठेघरमा सारिएको थियो। विज्ञहरूका अनुसार मृत दाताबाट गरिएको यो सफल प्रत्यारोपणले जीवित दातामाथि हुने शल्यक्रियाको जोखिमलाई शून्यमा झारेको छ।
यसले अङ्ग दानको दायरालाई फराकिलो बनाउँदै सन्तान सुखबाट वञ्चित हजारौँ महिलाहरूका लागि नयाँ आशा जगाएको छ। कानुनी र नैतिक पक्ष भारत लगायत दक्षिण एसियाली मुलुकहरूमा पनि जीवित दाताबाट यस्ता प्रयासहरू भइरहेका छन्। तर, अङ्ग प्रत्यारोपण सम्बन्धी कडा कानुनी प्रावधान, उच्च लागत र नैतिक चुनौतीका कारण यो अझै सर्वसुलभ हुन सकेको छैन।
नयाँ दिल्लीस्थित इन्द्रप्रस्थ अपोलो अस्पतालकी वरिष्ठ स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा. नीलम सूरीका अनुसार, मृत दाताको हकमा परिवारको सहमति र प्रत्यारोपण समितिको स्वीकृति अनिवार्य हुन्छ। यो सफलताले प्रजनन् स्वास्थ्यमा नयाँ युगको सङ्केत गरेको छ। भविष्यमा प्रविधि अझ परिष्कृत र सुरक्षित हुँदै गएमा जन्मजात पाठेघर नभएका वा क्यान्सरका कारण पाठेघर गुमाएका महिलाहरूका लागि यो उपचार पद्धति एउटा वरदान सावित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतिक्रिया