अर्धवार्षिक बजेट समीक्षा सार्वजनिक : राजस्व संकलन लक्ष्यभन्दा कम, पुँजीगत खर्च अझै सुस्त

काठमाडौं ।

आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को अर्धवार्षिक बजेट समीक्षा विवरण सार्वजनिक गरिएको छ। सार्वजनिक विवरणअनुसार चालु आर्थिक वर्षको पहिलो छ महिनामा सरकारको राजस्व संकलन अपेक्षित लक्ष्यभन्दा कम रहेको देखिएको छ भने पुँजीगत खर्चको प्रगति पनि सन्तोषजनक हुन सकेको छैन। सार्वजनिक तालिकाअनुसार चालु, पुँजीगत तथा वित्तीय व्यवस्थातर्फको विनियोजन, संशोधित अनुमान र हालसम्मको यथार्थ खर्चको विवरण प्रस्तुत गरिएको छ।

कुल विनियोजनको तुलनामा खर्च प्रतिशत मध्यम देखिए पनि विकास निर्माणसँग सम्बन्धित पुँजीगत खर्च भने अपेक्षाकृत न्यून रहेको उल्लेख गरिएको छ। राजस्वतर्फ कर राजस्व र गैरकर राजस्व दुबै शीर्षकमा लक्ष्यअनुसार संकलन हुन नसकेको देखिएको छ। भन्सार, मूल्य अभिवृद्धि कर (VAT), आयकर लगायतका प्रमुख स्रोतहरूमा संकलन दर अपेक्षाकृत कम हुँदा समग्र राजस्व लक्ष्य प्रभावित भएको विश्लेषण गरिएको छ।

यता, चालु खर्च भने नियमित प्रशासनिक तथा अनिवार्य दायित्वका कारण उच्च दरमा भइरहेको छ। तलबभत्ता, सामाजिक सुरक्षा भत्ता, अनुदान तथा ऋणको सावाँ–व्याज भुक्तानी जस्ता शीर्षकमा खर्च बढिरहेको देखिएको छ। अर्थ मन्त्रालयका अनुसार राजस्व संकलन बढाउन कर प्रशासन सुदृढीकरण, चुहावट नियन्त्रण तथा आर्थिक गतिविधि विस्तारमा जोड दिइनेछ। साथै दोस्रो अर्धवार्षमा पुँजीगत खर्च तीव्र बनाउने तयारी गरिएको जनाइएको छ।

अर्थविद्हरूले भने बजेट कार्यान्वयनमा देखिएको सुस्तताले आर्थिक वृद्धिदरमा असर पार्न सक्ने भन्दै प्रभावकारी कार्यान्वयन र खर्च व्यवस्थापनमा सुधार आवश्यक रहेको बताएका छन्। सरकारले अर्धवार्षिक समीक्षाबाट प्राप्त निष्कर्षका आधारमा आवश्यक नीतिगत तथा कार्यान्वयन सुधार गर्ने जनाएको छ।