३८ मिनेटमै दुई रकेट उडाएर स्पेसएक्सको नयाँ कीर्तिमान

अमेरिकी अन्तरिक्ष कम्पनी स्पेसएक्सले केवल ३८ मिनेटको अन्तरमा दुई वटा फाल्कन–९ रकेट प्रक्षेपण गरेर नयाँ अन्तरिक्ष कीर्तिमान बनाएको छ। शनिबार अमेरिकाका दुई फरक तटबाट भएका यी लगातार प्रक्षेपणलाई कम्पनीको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा छोटो अन्तरमा गरिएको दुईवटा कक्षीय प्रक्षेपणका रूपमा हेरिएको छ।

पहिलो फाल्कन–९ रकेट फ्लोरिडास्थित केप क्यानाभेरल अन्तरिक्ष केन्द्रबाट स्थानीय समयअनुसार राति ९ बजेर १२ मिनेटमा उडेको थियो। उक्त रकेटले दूरसञ्चार कम्पनी ग्लोबलस्टारका लागि आठ वटा उपग्रह पृथ्वीको तल्लो कक्षमा पुर्‍याएको थियो। प्रक्षेपणपछि ती आठै उपग्रह सफलतापूर्वक निर्धारित कक्षमा पठाइएको स्पेसएक्सले जनाएको छ।

पहिलो रकेट उडेको करिब ३८ मिनेटपछि क्यालिफोर्नियास्थित भान्डेनबर्ग अन्तरिक्ष केन्द्रबाट दोस्रो फाल्कन–९ उडाइएको थियो। दोस्रो रकेटले अमेरिकी अन्तरिक्ष सेनाको गोप्य मिसन बोकेको थियो। मिसनको संवेदनशील प्रकृतिका कारण त्यसमा राखिएको उपग्रह वा अन्य सामग्रीको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन।

यसअघि स्पेसएक्सले दुईवटा कक्षीय प्रक्षेपणबीच सबैभन्दा छोटो अन्तरको कीर्तिमान सन् २०२४ अगस्ट ३१ मा बनाएको थियो। त्यसबेला दुईवटा फाल्कन–९ रकेटबीच करिब ६५ मिनेटको अन्तर थियो। नयाँ उपलब्धिले पुरानो कीर्तिमानबाट झन्डै २७ मिनेट घटाएको छ।

यसपटकको उपलब्धिको अर्को विशेषता भनेको दुवै रकेट अमेरिकाका विपरीत तटबाट प्रक्षेपण हुनु हो। फ्लोरिडाबाट पहिलो र क्यालिफोर्नियाबाट दोस्रो रकेट उडाइएको थियो। एउटै साँझ दुई फरक प्रक्षेपण केन्द्रलाई समन्वय गर्दै यति छोटो अन्तरमा कक्षीय मिसन पूरा गर्नु स्पेसएक्सको उच्च प्रक्षेपण क्षमताको उदाहरणका रूपमा हेरिएको छ।

पहिलो मिसनमा प्रयोग गरिएको फाल्कन–९ को पहिलो चरण प्रक्षेपणपछि पृथ्वीमा फर्किएर सफल अवतरणसमेत गरेको थियो। दोस्रो मिसनको रकेटको पहिलो चरण पनि प्रशान्त महासागरमा रहेको समुद्री अवतरण मञ्चमा सफलतापूर्वक अवतरण गरेको रिपोर्ट छ। यससँगै फाल्कन रकेटका पहिलो चरण पुनः प्रयोग र सफल अवतरणको संख्या ६५० पुगेको बताइएको छ।

स्पेसएक्सका लागि यो उपलब्धि केवल दुईवटा रकेट छोटो अन्तरमा उडाउनु मात्र होइन, भविष्यमा अझ तीव्र गतिमा अन्तरिक्ष प्रक्षेपण गर्ने क्षमताको संकेत पनि हो। पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने रकेट प्रविधिका कारण एउटै रकेटको पहिलो चरणलाई पटक–पटक प्रयोग गर्दै प्रक्षेपणको समय र लागत घटाउने प्रयासमा स्पेसएक्स लामो समयदेखि अग्रणी रहँदै आएको छ।

नयाँ कीर्तिमानसँगै स्पेसएक्सले एकै दिन धेरै अन्तरिक्ष मिसन सञ्चालन गर्ने आफ्नो क्षमतालाई थप बलियो बनाएको छ। अन्तरिक्षमा उपग्रहको संख्या तीव्र रूपमा बढिरहेको अवस्थामा यस्ता उच्च गतिका प्रक्षेपणले सञ्चार, सुरक्षा, वैज्ञानिक अनुसन्धान तथा पृथ्वी अवलोकनसम्बन्धी उपग्रहलाई कक्षमा पुर्‍याउने कामलाई थप तीव्र बनाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

स्रोत : स्पेसएक्स तथा अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष समाचार माध्यमहरू