चैतको चिसो हावा : मन छुने रोमाञ्चक स्पर्श

लमजुङ ।

चैत महिनाको नाम सुन्नासाथ हाम्रो मनमा वसन्त ऋतुको मिठास, रङ्गीन फूलहरुको मुस्कान र चिसो हावाको कोमल स्पर्श स्वतः जागृत हुन्छ । जाडो बिदाइ हुँदै गरेको र गर्मीले आफ्नो उपस्थिति जनाउन थालेको यो क्षणमा चैतको हावा न पूरै चिसो हुन्छ, न त तातो । तर यसले मन र शरीरलाई स्पर्श गरेसँगै एक अनौठो अनुभूति दिन्छ । यही चैतको चिसो हावा प्रकृतिको एउटा यस्तो उपहार हो, जसले जीवनमा नयाँ उमङ्ग र ऊर्जा थपिदिन्छ । वसन्तमा अंकुरित पालुवाजस्तै जीवनमा पनि नयाँ पालुवा अंकुरित हुने आशा जगाइदिन्छ ।

बिहान सबेरै, जब घामले हल्का–हल्का सुनौलो किरणहरु पृथ्वीमा छर्न थाल्छ । त्यही बेला चैतको चिसो हावा अनुहारमा ठोक्किँदा एउटा अद्भुत ताजगी महसुस हुन्छ । त्यो हावाले निद्राबाट ब्युँझिएको शरीरलाई मात्र होइन, अल्झिएका सोचहरुलाई पनि बिस्तारै खुलाउँदै लैजान्छ । गाउँघरका खेतबारीमा काम गर्न निस्किएका किसानहरु, विद्यालयतिर हिँडिरहेका बालबालिका वा शहरका सडकमा दौडिरहेका मानिसहरु सबैले यो हावाको स्पर्शमा आनन्दको अनुभूति गर्छन् ।
चैतको हावा केवल मौसमको परिवर्तन होइन, यो एउटा अनुभूतिको यात्रा हो । यसले बिस्तारै–बिस्तारै जाडोको कठोरता हटाउँदै लैजान्छ र नयाँ जीवनको शुरुवातको संकेत दिन्छ । रुखका पातहरु फेरि पलाउन थाल्छन् । फूलहरु फक्रिन थाल्छन् अनि चराहरुको मधुर आवाजसँगै हावाले संगीत सिर्जना गर्छ । यस्तो लाग्छ, मानौँ सम्पूर्ण प्रकृति कुनै अदृश्य शक्तिद्वारा चलिरहेको एउटा सुन्दर नृत्यमा मग्न छ ।

चैतको चिसो हावामा हिँड्दा मनभित्र एक प्रकारको रोमाञ्च जाग्छ । पहाडका टाकुराबाट बग्दै आएको हावा जब वनजंगल हुँदै गाउँबस्तीमा पस्छ, त्यसले आफ्नै कथा बोकेर ल्याउँछ । त्यो हावा कहिले फूलहरुको सुगन्ध बोकेर आउँछ, कहिले माटोको मिठास, अनि कहिले पुराना सम्झनाहरुलाई जगाउँदै लैजान्छ । यसरी हावाले हाम्रो जीवनका विभिन्न पाटाहरुलाई स्पर्श गर्दै जान्छ ।

साँझपख, जब सूर्य अस्ताउँदै जान्छ र आकाश सुनौलो रंगले भरिन्छ, चैतको हावा अझै बढी रोमाञ्चक बन्छ । त्यो समयको हावामा एक प्रकारको शान्ति र गहिराइ हुन्छ, जसले दिनभरको थकानलाई बिस्तारै हटाउँदै लैजान्छ । घरको आँगन (बरण्डा) मा बसेर त्यो हावाको स्पर्श महसुस गर्दा, जीवनका साना–साना खुशीहरु पनि ठूलो लाग्न थाल्छन् । चिया पिउँदै, परिवारसँग गफिँदै वा एक्लै आकाशतिर हेर्दै बिताइने त्यो समय साँच्चिकै अमूल्य हुन्छ ।

चैतको हावाले प्रेमका भावनाहरुलाई पनि झन् गहिरो बनाउँछ । यो हावामा एक प्रकारको कोमलता हुन्छ, जसले मनभित्र लुकेका भावनाहरुलाई बाहिर ल्याउन सहयोग गर्छ । प्रेमी–प्रेमिकाहरुका लागि यो समय अझै विशेष हुन्छ । सँगै हिँड्दा, कुरा गर्दा वा चुपचाप बसेर चिसो हावा महसुस गर्दा पनि धेरै कुरा व्यक्त भइसकेको हुन्छ । हावाले बोल्न नसकेका शब्दहरुलाई पनि बिस्तारै व्यक्त गरिदिन्छ ।

यस हावाको अर्को सुन्दर पक्ष भनेको स्वतन्त्रता हो । चैतको हावा कुनै सीमामा बाँधिँदैन । यो पहाडबाट तराईसम्म, गाउँबाट शहरसम्म स्वतन्त्ररुपमा बहन्छ । यसले सबैलाई समानरुपमा स्पर्श गर्छ, धनी–गरिब, साना–ठूला कुनै भेदभाव नगरी । त्यसैले पनि यो हावा एकताको प्रतीकजस्तो लाग्छ, जसले सबैलाई एउटै डोरीमा बाँध्ने काम गर्छ । तर चैतको हावा केवल आनन्द र रोमाञ्चको स्रोत मात्र होइन, यसले हामीलाई जीवनको अस्थायित्व पनि सम्झाउँछ । जस्तो कि यो हावा केही समयका लागि मात्र आउँछ र फेरि हराउँछ । त्यस्तै हाम्रो जीवनका धेरै क्षणहरु पनि अस्थायी हुन्छन् । त्यसैले यसले हामीलाई वर्तमानलाई जिउन सिकाउँछ । साना–साना क्षणहरुको कदर गर्न सिकाउँछ । हावा प्रकृतिको एउटा यस्तो सन्देशवाहक हो, जसले नयाँ शुरुवातको संकेत दिन्छ । यो हावाले हामीलाई पुराना दुःख, चिन्ता र थकानलाई छोडेर नयाँ ऊर्जा र उत्साहका साथ अघि बढ्न प्रेरित गर्छ । यसको स्पर्शले हामीलाई याद दिलाउँछ कि परिवर्तन नै जीवनको नियम हो र हरेक परिवर्तनसँगै नयाँ सम्भावनाहरु जन्मिन्छन् ।

चैतको चिसो हावा केवल मौसमको एउटा अंश होइन । यो जीवनको एउटा सुन्दर अनुभूति हो । यसले हाम्रो मन, मस्तिष्क र आत्मालाई स्पर्श गर्दै जीवनलाई अझ अर्थपूर्ण बनाउँछ । जब–जब चैत आउँछ, तब–तब यो हावा हामीलाई फेरि एकपटक जीवनको सुन्दरता महसुस गराउन आउँछ र हामीलाई सम्झाउँछ कि साँचो आनन्द त साना–साना क्षणहरुमा नै लुकेको हुन्छ । त्यसैले, हावालाई केवल महसुस मात्र नगर्नुहोस्, यसलाई जियाउनुहोस् र आफू पनि जिउनुहोस् । किनकि यही हावामा जीवनको सबैभन्दा सुन्दर संगीत लुकेको छ ।

चैतको चिसो हावा विशेष गरी पहाडी भेगमा अझै रोमाञ्चक अनुभव गरिन्छ । हरियो वन, फक्रिएका लालीगुराँस र टाढासम्म देखिने हिमालका सेता टाकुराहरुबीच बग्ने त्यो हावाले साँच्चिकै स्वर्गीय अनुभूति दिन्छ । हावाले फूलहरुको बासना बोकेर ल्याउँदा यस्तो लाग्छ, मानौँ प्रकृतिले आफैँले सुगन्धित सन्देश पठाइरहेको हो ।
यही समय ग्रामीण जीवनमा अझ बढी चहलपहल देखिन्छ । बारीमा नयाँ बाली लगाउने तयारी, घर–आँगन सरसफाइ, नयाँ वर्षको स्वागतको तयारी । यी सबैमा चैतको हावाले ऊर्जा थप्ने काम गर्छ । महिलाहरु आँगनमा बसेर गफिँदै काम गरिरहेका हुन्छन् । बालबालिकाहरु हावासँगै दौडिरहेका हुन्छन् । अनि बूढाबूढीहरु पनि त्यही हावामा पुराना सम्झनाहरु सुमसुम्याइरहेका हुन्छन् ।

शहरतिर पनि चैतको हावाको आफ्नै मज्जा हुन्छ । व्यस्त जीवनशैलीका बीच पनि मानिसहरु साँझ, बिहान शारीरिक तन्दुरुस्तीका लागि भ्रमण वा छतमा बसेर हावाको आनन्द लिन थाल्छन् । पार्कहरुमा फूलहरु फुलेका हुन्छन् । मानिसहरुको अनुहारमा मुस्कान थपिएको हुन्छ र जीवनमा एक किसिमको हल्कापन महसुस हुन्छ ।

चैतको चिसो हावाले सिर्जनात्मकता पनि बढाउँछ । कविहरु कविता लेख्न प्रेरित हुन्छन् । गीतकारहरु नयाँ धुन बनाउन थाल्छन् । चित्रकारहरु प्रकृतिका रङ्गहरु क्यानभासमा उतार्न खोज्छन् । यस्तो लाग्छ, यो हावाले केवल शरीर मात्र होइन, हाम्रो सोच र कल्पनाशक्तिलाई पनि चलायमान बनाउँछ ।

यसको अर्को पक्ष स्वास्थ्यसँग पनि जोडिएको छ । चैतको मध्यम तापक्रम र चिसो हावाले शरीरलाई ताजगी दिन्छ, थकान हटाउँछ र मानसिक तनाव कम गर्न सहयोग गर्छ । तर कहिलेकाहीँ यही हावाले अलिकति बढी चिसो हुँदा रुघाखोकीजस्ता समस्या पनि निम्त्याउन सक्छ । त्यसैले यसको आनन्द लिँदै गर्दा सावधानी अपनाउनु पनि आवश्यक हुन्छ । त्यसैले चैतको चिसो हावालाई केवल महसुस मात्र नगर्नुहोस् ।