औंलाको स्पर्शमै विश्व: भूगोलको सीमा डिजिटल पर्दामा सिमित

काठमाडौँ ।  

कुनै समय थियो, जब मानिसको परिचय उसको माटो, उसले फेर्ने हावा र उसले टेक्ने जमिनले निर्धारण गर्थ्यो। अग्ला हिमाल, गहिरा नदी, घना जंगल र काँडेतारले कोरिएका सीमाना पार गर्न महिनौँ र कहिलेकाहीँ वर्षौँ लाग्थ्यो। मानव चेतना आफ्नो आँखाले देख्न सक्ने क्षितिज र पाइतालाले नाप्न सक्ने भूगोलसम्म सीमित थियो।

तर प्रविधिको तीव्र विकाससँगै समय र सभ्यताको परिभाषा फेरिएको छ। आज ती प्राकृतिक तगाराहरू डिजिटल नक्साको सानो चिन्हमा सीमित भएका छन्। स्मार्टफोन र इन्टरनेटको पहुँचले मानिसलाई महादेशहरू पार गर्न औंलाको एक स्पर्श नै पर्याप्त बनेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार सूचना प्रविधिले विश्वलाई ‘ग्लोबल भिलेज’ मा रूपान्तरण गरेको छ। भौगोलिक दूरी घट्दै जाँदा सांस्कृतिक आदान–प्रदान, व्यापार, शिक्षा र सञ्चारका नयाँ सम्भावनाहरू खुलेका छन्।

यसरी, भूगोल अब केवल भौतिक दूरी मात्र नभई डिजिटल पहुँचको विषय बनेको छ, जहाँ सीमाना नक्सामा कोरिए पनि मानव चेतना विश्वव्यापी भइसकेको छ।