स्याङ्जा।
निर्वाचन आयोगले लागू गरेको निर्वाचन आचारसंहिता पूर्ण रुपमा पालना गर्न निर्वाचन आचारसंहिता अनुगमन अधिकृतको कार्यालयले सम्बन्धित सबै पक्षलाई आग्रह गरेको छ । आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनलाई स्वच्छ, निष्पक्ष र भयरहित वातावरणमा सम्पन्न गराउने उद्देश्यसहित कार्यालयले सूचना जारी गर्दै राजनीतिक दल, उम्मेदवार, दलका भातृ संगठन तथा सरोकारवालाहरुलाई आचारसंहिताविपरीतका गतिविधि नगर्न सचेत गराएको हो ।
कार्यालयद्वारा जारी सूचनामा निर्वाचनको पवित्रता र विश्वसनीयता कायम राख्न आचारसंहिताको कडाइका साथ पालना अपरिहार्य रहेको उल्लेख गरिएको छ । लोकतान्त्रिक प्रणालीमा निर्वाचनलाई जनताको मताधिकारको सम्मान र प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्ने महत्वपूर्ण प्रक्रिया मानिन्छ । यस्तो संवेदनशील प्रक्रियामा आचारसंहिताको उल्लङ्घन भए निर्वाचनको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठ्न सक्ने भएकाले सबै पक्ष जिम्मेवार बन्नुपर्नेमा कार्यालयले जोड दिएको छ ।
सूचनाअनुसार निर्वाचन आचारसंहिता, २०८२ को दफा ४ (९)(घ) ले राजनीतिक दल वा उम्मेदवारको निर्वाचन चिन्ह अंकित कुनै पनि प्रकारका सांकेतिक सामग्री उत्पादन, प्रयोग, बिक्री–वितरण तथा प्रदर्शन गर्न निषेध गरेको छ । उक्त प्रावधानअनुसार निर्वाचन चिन्ह अंकित ज्याकेट, टिसर्ट, टोपी, मास्क, गम्छा, ब्याज, झोला, स्टिकर, लोगो, ट्याटुजस्ता सामग्री प्रयोग गर्न पाइने छैन । यस प्रकारका सामग्रीले मतदातामाथि प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्ने तथा निर्वाचन आचारसंहिताको मर्मविपरीत हुने भएकाले प्रतिबन्ध लगाइएको कार्यालयले जनाएको छ । निर्वाचनको समयमा प्रचारप्रसारका नाममा विभिन्न प्रकारका पोशाक तथा सामग्री प्रयोग गर्ने चलन विगतमा देखिँदै आएको छ । यस्ता गतिविधिले मतदातामा अनावश्यक दबाब सिर्जना गर्न सक्ने, मतदान केन्द्र वरपर अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा निम्त्याउन सक्ने र चुनावी वातावरण बिगार्न सक्ने भन्दै आयोगले कडाइ गरेको हो । कार्यालयले यस्ता गतिविधि तत्काल रोक्न तथा भविष्यमा दोहोरिन नदिन सम्बन्धित पक्षलाई सचेत गराएको छ ।
यस्तै, निर्वाचन आचारसंहिता २०८२ को दफा १३ (९)(म) अनुसार उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन भएपछि मात्रै घरदैलो कार्यक्रम सञ्चालन गर्न पाइने व्यवस्था छ । सो प्रावधानअनुसार मतदान मितिभन्दा १७ दिनअघि अर्थात् फागुन ४ गतेदेखि मात्रै घरदैलो कार्यक्रम गर्न पाइनेछ । यसअघि घरदैलो वा प्रत्यक्ष मतदाता भेटघाट कार्यक्रम सञ्चालन गर्नु आचारसंहिताविपरीत हुने कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ । कार्यालयका अनुसार आचारसंहिता लागू भइसकेपछि केही स्थानबाट आचारसंहिताविपरीतका गतिविधि भइरहेको भन्ने सूचना प्राप्त भएको छ । विशेषगरी निर्वाचन चिन्ह अंकित सामग्री वितरण, समयअगावै प्रचारप्रसार तथा घरदैलो कार्यक्रम सञ्चालनजस्ता गतिविधि भएको गुनासो आएको जनाइएको छ । प्राप्त सूचनाको आधारमा अनुगमनलाई थप सक्रिय बनाइएको र उल्लङ्घन पुष्टि भएमा कानुनअनुसार कारबाही गरिने चेतावनी दिइएको छ ।
कार्यालयले निर्वाचन प्रक्रियालाई पारदर्शी, मर्यादित र व्यवस्थित बनाउन सबै राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारको सहयोग आवश्यक रहेको जनाएको छ । निर्वाचन प्रतिस्पर्धाको विषय भए पनि त्यसलाई स्वस्थ, मर्यादित र कानुनी दायराभित्र राख्नु सबैको साझा दायित्व भएको कार्यालयको भनाइ छ । लोकतन्त्रको सुदृढीकरणका लागि नियमको पालना पहिलो शर्त भएको उल्लेख गर्दै कार्यालयले आचारसंहिता उल्लङ्घन गर्ने जो–कोहीलाई कानुनी दायरामा ल्याइने स्पष्ट पारेको छ । निर्वाचन आचारसंहिताको उद्देश्य कुनै पक्षलाई सीमित गर्नु नभई समान अवसर सुनिश्चित गर्नु रहेको आयोगको तर्क छ । सबै उम्मेदवारलाई समान स्तरबाट प्रतिस्पर्धा गर्ने वातावरण सिर्जना गर्न अनावश्यक प्रचार सामग्री, आर्थिक प्रभाव र दबाबमूलक गतिविधिमा नियन्त्रण आवश्यक ठानिएको हो । आचारसंहिता उल्लङ्घनले चुनावी वातावरण असन्तुलित बनाउन सक्ने भएकाले समयमै सचेत गराइएको कार्यालयले जनाएको छ ।
कार्यालयले दलका भातृ संगठन, समर्थक समूह तथा स्वयंसेवकलाई पनि विशेष सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ । उम्मेदवार वा दलको नाममा कार्य गर्ने जो–कोहीले आचारसंहिताको सीमा नाघे सम्बन्धित उम्मेदवार वा दलसमेत जिम्मेवार ठहरिन सक्ने भएकाले सबैलाई संयमित र जिम्मेवार बन्न अनुरोध गरिएको छ । निर्वाचन आचारसंहिताविपरीतका गतिविधि भएमा निर्वाचन आयोग ऐन तथा प्रचलित कानुनबमोजिम कारबाही हुने कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ । आवश्यक परे उम्मेदवारलाई स्पष्टीकरण सोध्ने, चेतावनी दिने, प्रचारप्रसारमा रोक लगाउनेदेखि लिएर गम्भीर प्रकृतिको उल्लङ्घनमा थप कानुनी प्रक्रिया अघि बढाइने जनाइएको छ ।
प्रतिक्रिया