काठमाडौँ।
छिमेकी मुलुक भारतका केही राज्यहरूमा प्राणघातक ‘निपा भाइरस’ को संक्रमण फेला परेपछि नेपाल सरकारले देशभर उच्च स्वास्थ्य सतर्कता अपनाउन विशेष आग्रह गरेको छ। स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय अन्तर्गतको स्वास्थ्य आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रले एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै नेपालमा पनि यसको जोखिम हुन सक्ने भन्दै निगरानी बढाउन निर्देशन दिएको हो।
विशेषगरी ‘फ्रुट ब्याट’ (फलफूल खाने चमेरो) बाट मानिसमा सर्ने यो भाइरस निकै संक्रामक र घातक मानिन्छ। मन्त्रालयले जारी गरेको विज्ञप्ति अनुसार, विश्व स्वास्थ्य संगठनले विश्वव्यापी रूपमा यसको जोखिम न्यून रहेको बताए तापनि खुल्ला सिमाना र भौगोलिक निकटताका कारण नेपालले पूर्वतयारी गर्नु आवश्यक देखिएको छ। हालसम्म नेपालभित्र यो भाइरसको संक्रमण पुष्टि भइनसकेको भए पनि सीमावर्ती क्षेत्र र अस्पतालहरूलाई ‘अलर्ट’ अवस्थामा राखिएको छ।
मन्त्रालयका अनुसार निपा भाइरस संक्रमित चमेरोको र्याल वा मलमूत्रले दूषित पारेको फलफूल खाँदा, संक्रमित सुँगुर वा अन्य जनावरको सम्पर्कमा आउँदा र संक्रमित व्यक्तिको शरीरबाट निस्कने तरल पदार्थ (रगत, थुक वा पिसाब) को सम्पर्कबाट अर्को मानिसमा सर्ने गर्दछ। यसका मुख्य लक्षणहरूमा उच्च ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, मांसपेशी दुख्ने, खोकी लाग्ने र श्वासप्रश्वासमा कठिनाइ हुने जस्ता समस्या देखिन्छन्। संक्रमण जटिल बन्दै गएमा मस्तिष्क सुन्निने र बिरामी बेहोस हुने सम्भावना रहन्छ, जसले गर्दा मृत्युदर उच्च हुने जोखिम हुन्छ।
सरकारले यसको रोकथामका लागि नागरिकहरूलाई विशेष सावधानी अपनाउन अपिल गरेको छ। फलफूल र तरकारीहरू राम्ररी धोएर मात्र खान, चमेरो वा पन्छीले टोकेका फलफूलहरू नखान, र पशु फार्महरूमा काम गर्दा मास्क तथा पन्जाको प्रयोग गर्न मन्त्रालयले सुझाव दिएको छ। साथै, व्यक्तिगत सरसफाइ र नियमित साबुन पानीले हात धुने बानीलाई निरन्तरता दिन पनि आग्रह गरिएको छ।
यसैबीच, मन्त्रालयले ‘निपा भाइरस सर्भिलेन्स एण्ड रेस्पोन्स एल्गोरिदम’ तयार गरी देशभरका स्वास्थ्य संस्थाहरूलाई शंकास्पद बिरामीको पहिचान र व्यवस्थापनका लागि निर्देशन दिएको छ। यदि कसैलाई शंकास्पद लक्षण देखिएमा वा संक्रमणको शंका लागेमा तुरुन्त नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा सम्पर्क गर्न वा स्वास्थ्य मन्त्रालयको टोल फ्री नम्बर १११५ मा जानकारी दिन भनिएको छ।
प्रतिक्रिया