तेहरान/वासिङ्टन/जेरुसेलम ।
इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनेईको अमेरिका र इजरेलको संयुक्त सैन्य आक्रमणमा परी मृत्यु भएको छ। २८ फेब्रुअरी २०२६ (फागुन १६, २०८२) मा भएको यस भीषण हमलालाई इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले पुष्टि गर्दै देशमा ४० दिनको राष्ट्रिय शोक घोषणा गरेका छन्। के भएको थियो? शनिबार बिहान सबेरै तेहरानस्थित सर्वोच्च नेताको निवास र कमान्ड सेन्टरलाई लक्षित गरी “रोजाइको युद्ध” (War of Choice) नाम दिइएको संयुक्त हवाई अपरेशन सञ्चालन गरिएको थियो।
इरानी सरकारी टेलिभिजनका प्रस्तोताले आँखाभरि आँसु पार्दै खामेनेईको निधन भएको र उनको परिवारका सदस्यहरू—छोरी, ज्वाइँ, नातिनातिना र एक बुहारी—पनि सोही बमबारीमा मारिएको जानकारी दिएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत यो आक्रमणको सफलताको घोषणा गर्दै यसलाई “न्यायको जित” भनेका छन्। उनले लेखेका छन्, “इरानी जनता, अमेरिकी जनता र विश्वका लागि आज न्याय भएको छ।
इरानीहरूका लागि आफ्नो देश फिर्ता लिने यो अन्तिम र सुनौलो अवसर हो।” ट्रम्पले बमबारी अझै जारी रहन सक्ने संकेत समेत दिएका छन्। इरानको भीषण प्रतिशोध आफ्ना सर्वोच्च नेताको हत्यापछि इरानले तुरुन्तै मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाहरूमा ब्यालेस्टिक मिसाइल र ड्रोनमार्फत आक्रमण सुरु गरेको छ। खाडी क्षेत्रमा आक्रमण: दुबई, दोहा (कतार), बहराइन र कुवेतमा रहेका अमेरिकी बेस क्याम्पहरूमा इरानले हमला गरेको छ। बहराइनस्थित अमेरिकी नौसेनाको पाँचौँ फ्लीटको मुख्यालय नजिकै ठुला विस्फोटहरू भएका छन्।
इजरेलमा असर: इरानको ‘रिभोलुसनरी गार्ड्स’ (IRGC) ले इजरेलका प्रमुख सहरहरूलाई लक्षित गरी सयौँ मिसाइल प्रहार गरेको दाबी गरेको छ। विश्वभरि हलचल र आर्थिक प्रभाव खामेनेईको मृत्युको खबर सार्वजनिक भएलगत्तै विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा प्रति ब्यारेल २० डलरभन्दा बढीको वृद्धि भएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले यस घटनालाई तेस्रो विश्वयुद्धको संकेतका रूपमा हेरेका छन्। रुस र चीनले अमेरिकाको यो कदमलाई
“अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको ठाडो उल्लंघन” भन्दै निन्दा गरेका छन् भने संयुक्त राष्ट्र संघले तत्काल युद्धविरामका लागि आह्वान गरेको छ। नेपालमा पर्न सक्ने असर मध्यपूर्वमा कार्यरत झन्डै १५ लाख नेपाली श्रमिकहरूको सुरक्षालाई लिएर काठमाडौँमा चिन्ता बढेको छ। विशेष गरी कुवेत, कतार र दुबईमा रहेका नेपालीहरू युद्धको प्रत्यक्ष जोखिममा पर्न सक्ने देखिएको छ। परराष्ट्र मन्त्रालयले त्यहाँ रहेका नेपाली दूतावासहरूलाई ‘हाई अलर्ट’ मा रहन निर्देशन दिएको छ।
अब के हुन्छ? इरानमा खामेनेईको उत्तराधिकारी को हुने भन्ने अन्योलका बीच सैन्य कमान्डरहरूले सत्ता हातमा लिन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यता इजरेलले आफ्नो ‘आइरन डोम’ र ‘एरो’ डिफेन्स सिस्टमलाई पूर्ण सक्रिय गराएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यो घटनाले दशकौँदेखि चलिरहेको ‘प्रोक्सी वार’ लाई अब प्रत्यक्ष र विनासकारी महायुद्धमा परिणत गरिदिएको छ।
प्रतिक्रिया