निर्वाचनको संघारमा देश : तयारी तीव्र, जिम्मेवारी बढ्दो

चितवन ।

निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा देशभर चुनावकै चर्चा–परिचर्चा बाक्लिँदै गएको छ । गाउँदेखि सहरसम्म, चिया पसलदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म अहिले एउटै विषयले स्थान पाएको छ—आगामी निर्वाचन । राजनीतिक दलहरू आफ्नो प्रचार–प्रसारलाई तीव्र बनाइरहेका छन् भने मतदाता पनि यसपटकको चुनावले के परिवर्तन ल्याउँछ भन्ने जिज्ञासाका साथ गतिविधिहरू नियालिरहेका छन् । चुनाव आउन अब केही दिन मात्रै बाँकी रहेकाले राजनीतिक माहोल दिनप्रतिदिन तात्दै गएको छ ।

यतिबेला सबै राजनीतिक दलहरू आफ्नो एजेन्डा लिएर मतदाताको घरदैलोमा पुगिरहेका छन् । कोही विकासका योजना देखाइरहेका छन्, कोही विगतका उपलब्धि सम्झाइरहेका छन् भने कोही परिवर्तनको नयाँ सपना बाँडिरहेका छन् । सामाजिक सञ्जालहरूमा पनि उम्मेदवार, दल र चुनावी अभियानसम्बन्धी सामग्रीहरू अत्यधिक मात्रामा देखिन थालेका छन् । फेसबुक, टिकटक, युट्युब र अन्य प्लेटफर्महरू चुनावी प्रचारका माध्यम बनेका छन् । यसले चुनावप्रति जनताको चासो झन् बढाएको छ ।
निर्वाचनलाई व्यवस्थित, शान्तिपूर्ण र निष्पक्ष रूपमा सम्पन्न गराउनु राज्यको महत्वपूर्ण दायित्व हो । यो दायित्व पूरा गर्न देशभरका कर्मचारीहरूलाई विभिन्न जिम्मेवारी दिइएको छ । निर्वाचनको तयारीस्वरूप विभिन्न स्थानमा कर्मचारीहरूलाई अभिमुखीकरण कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ । मतदान अधिकृत, सहायक मतदान अधिकृत, कर्मचारी तथा सुरक्षाकर्मीहरूलाई निर्वाचनसम्बन्धी नियम, प्रक्रिया र सावधानीबारे प्रशिक्षण दिइँदैछ ।

निर्वाचन सफल बनाउन सबैभन्दा महत्वपूर्ण काम भनेको आवश्यक सामग्री समयमै मतदानस्थलमा पु¥याउनु हो । अहिले देशभर मतपेटिका, मतपत्र, छाप, सूची तथा अन्य आवश्यक सामग्रीहरू सम्बन्धित मतदान केन्द्रमा पठाउने काम तीव्र रूपमा भइरहेको छ । दुर्गम क्षेत्रहरूमा सामग्री पु¥याउन विशेष व्यवस्था गरिएको छ भने सुरक्षालाई ध्यानमा राखेर सामग्री ढुवानी भइरहेको छ ।

निर्वाचनमा खटिने कर्मचारीहरूको जिम्मेवारी अत्यन्त संवेदनशील हुने गर्दछ । उनीहरूले कानुनअनुसार काम नगरेमा निर्वाचनको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठ्न सक्छ । त्यसैले कर्मचारीहरूलाई निष्पक्ष, इमानदार र सजग भएर काम गर्न निर्देशन दिइएको छ । मतदान केन्द्रमा हुने सानो त्रुटिले पनि ठूलो विवाद निम्त्याउन सक्ने भएकाले प्रत्येक चरणमा सावधानी अपनाउन जोड दिइएको छ ।

चितवन का प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेश अर्याल ले निर्वाचन सफल बनाउन सबै पक्षको सहकार्य आवश्यक रहेको बताउनुभएको छ । उहाँका अनुसार निर्वाचन केवल सरकार वा कर्मचारीको मात्रै काम नभई सम्पूर्ण नागरिकको साझा जिम्मेवारी हो । निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण, मर्यादित र विश्वसनीय बनाउन सुरक्षाकर्मी, कर्मचारी, राजनीतिक दल, उम्मेदवार र मतदाता सबैले आफ्नो भूमिका सही तरिकाले निर्वाह गर्नुपर्ने उहाँको भनाइ छ ।

उहाँले विशेषगरी मतदान अधिकृत र सहायक मतदान अधिकृतको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुने उल्लेख गर्नुभयो । मतदान केन्द्रमा हुने सम्पूर्ण प्रक्रिया उनीहरूको नेतृत्वमा हुने भएकाले उनीहरू सजग, निष्पक्ष र जिम्मेवार हुन आवश्यक रहेको उहाँले बताउनुभयो । निर्वाचनका बेला साना–साना विषयमा विवाद हुने सम्भावना रहने भएकाले धैर्य र संयमता अपनाउन पनि उहाँले आग्रह गर्नुभएको छ ।

निर्वाचनलाई विश्वसनीय बनाउन सुरक्षा व्यवस्था पनि कडा पारिएको छ । विभिन्न सुरक्षा निकायलाई मतदानस्थल तथा संवेदनशील क्षेत्रहरूमा परिचालन गरिएको छ । मतदाताले निर्भय भएर मतदान गर्न पाऊन् भन्ने उद्देश्यले सुरक्षा योजना बनाइएको छ । विशेषगरी संवेदनशील र अति संवेदनशील केन्द्रहरूमा थप सुरक्षा व्यवस्था गरिएको छ ।

निर्वाचन लोकतन्त्रको आधार हो । जनताले आफ्नो प्रतिनिधि छान्ने यो प्रक्रिया निष्पक्ष र शान्तिपूर्ण भयो भने मात्र लोकतन्त्र बलियो हुन्छ । त्यसैले निर्वाचनलाई सफल बनाउन सबैले आफ्नो कर्तव्य बुझ्न आवश्यक छ । कर्मचारीले इमान्दारी देखाउनुपर्छ, सुरक्षाकर्मीले संयमता अपनाउनुपर्छ, दलहरूले नियम पालना गर्नुपर्छ र मतदाताले जिम्मेवारीपूर्वक मतदान गर्नुपर्छ ।
अब चुनाव आउन धेरै समय बाँकी छैन ।

तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ । देशभरको माहोल चुनावमय बनेको छ । यस्तो अवस्थामा सबैले धैर्य, अनुशासन र सहकार्य देखाउन सके निर्वाचन सफल मात्र होइन, उदाहरणीय पनि बन्न सक्छ । लोकतन्त्रको सुन्दरता नै यही हो—जनताको मतबाट जनताको शासन ।