बाजुरा
चालू आर्थिक वर्षको दुई महिना बित्न थाल्दा पनि सूदुपश्चिम प्रदेश सरकारले बजेट ल्याउन सकेको छैन । जिल्लामा प्रदेश सरकारको बजेट नआउँदा चालू तथा पुँजीगत खर्चका सम्पूर्ण आयोजना प्रभावित हुँदै गएका छन् । प्रदेश स्तरका विकास आयोजनाहरु ठप्प छन् भने दैनिक प्रशासनिक कामकार्य पनि उधारोमा चलाएका छन् । कर्मचारीले समयमा तलब नपाउँदा छोराछारीको स्कुल फिस लगायत बैंक, बित्तीय संस्था तथा सहकारीबाट लिएको कर्जाको ब्याज -किस्ता तिर्न सकेका छैनन्। समयमा तलब नपाउँदा गौरा, जनैपूर्णमा तिज, अटवारी पर्व लगायतका चाडपर्व खल्लो महसुस भएको कर्मचारीका आश्रित परिवारले जनाएका छन् ।
“ दुई महिना भयो तलब पाएको छैन । एक कार्यालय सहयोगीको भरमा नौ जना परिवार पाल्नुपर्छ । समयमा तलब नपाउँदा साहुले एक किलो चामल पनि उधारो दिन छोडिसके । उता सहकारीको ब्याज र किस्ता तिर्न सकेको छैन । दिन प्रतिदिनको आर्थिक अभावले चुलो बाल्नै मुस्किल भयो।”जिल्ला अस्पताल बाजुरामा कार्यरत कार्यालय सहयोगी सुर्जे लबारले भने ।
दुई महिना बितिसक्दा पनि प्रदेश सरकारको बजेट नआउँदा विकास निर्माणका थुप्रै कामहरु अलपत्र छन् । बजेट आएको छैन, जनताले बुझ्दैनन् हाम्रो काम किन अगाडि नबढाएको भनेर हैरानी दिन्छन् । टायममा बजेट नआउँदा कार्यप्रगती पनि गर्न सकिँदैन डिभिजन वन कार्यालय बाजुराका प्रमुख भोजराज पाठकले भने । उसै त १० जना अधिकृतको दरबन्दीमा दुईजना मात्र कार्यरत छौं । समयमा बजेट नआए सीमित कर्मचारीबाट कार्यसम्पादन प्रगतिमा पनि असर पर्छ । बजेट नआउँदा प्रथम चौमाकिमा दिनु पर्ने सिपविकास तालिम, सामुदायिक वन नवीकरण ,नर्सरी तथा बृक्षरोपण कार्य ठप्पछन् । कार्यालयमा न काम छ न समयमा तलब छ । कुरुवा राखेर हिड्नुपर्ने अबस्था छ कार्यालय प्रमुख पाठकले भने ।
जिल्ला अस्पताल बाजुरामा ९९ जना कर्मचारीको दरवन्दी छ, १८ दरबन्दी मात्र कार्यरत छन् । प्राय अस्थायी- करार र ज्यालादारीमा छन् । ६ जना डाक्टर सहित वार्षिक करारमा छन् । बजेट कटौती हुन्छ कि भन्ने डरले काम गराउनै मुस्किल परेको छ । जिल्ला अस्पतालले नि:शुल्क दिने औषधी मध्ये २८-२९ आइटमको अभाव हुन लागेको थियो। बजेट आउला भन्ने आसले औषधी पनि उधारो जोहो गरी काम चलाइरहेका छौं ”जिल्ला अस्पताल बाजुराका सूचना अधिकृत नृप गिरीले भने ।
बाजुरामा प्रदेश स्तरीय १० वटा कार्यालय छन् । प्रदेशबाट बजेट नआउँदा सिँचाइ ,कृषि, स्वास्थ्य , अस्पताल, भेटेनरी, वन र घरेलु लगायतका महत्त्वपूर्ण विकासे कार्यालय प्रभावित भएका छन् । समयमा विकास आयोजना सुरु नहुँदा र कर्मचारीले तलब खान नपाउँदा करोडौँ रुपियाँ बरावरको राजश्व असुलीमा असर परेको छ , कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय बाजुराका निमित्त कोष नियन्त्रक धनवहादुर थापाले भने । प्रदेश स्तरका अधिकांश कार्यालयमा स्थायी दरबन्दी अनुसार कर्मचारी छैनन् । दश कार्यालयमा दुईजना लेखापाल कार्यरत छन् । पुँजीगत बजेट समयमा आए आयोजना निर्माण हुन्थे । प्रदेश गौरवका योजना समयमा सम्पन्न गर्न सकिन्थ्यो,नागरिकले काम पाउँथे । केहिहद सम्म बेरोजगारी समस्या हल हुन्थ्यो । अहिले त आर्थिक मन्दीले मान्छेलाई भात खानै समस्या भैसक्यो निमित्त कार्यालय प्रमुख थापाको भनाई छ । बजेट समयमा नआउँदा योजनाहरु समयमा सम्पन्न हुने सम्भावना न्यून छ । हतारमा कार्यान्वयन गर्दा योजनाको गुणस्तर नआउने कतिपय योजना संशोधन गर्दा नीतिगत समस्या आउने सामाजिक विकास कार्यालयका कर्मचारीको भनाई छ ।
बाजुरा प्रदेश “ख” अन्तरगत नेपाली काँग्रेसबाट निवर्चित प्रदेश सभासदस्य पदमबहादुर शाहीका अनुसार यस आर्थिक वर्षको बजेट टेबुल भइसकेको तर परिस्थितिजन्य घटना हो । सरकारमा दलीय नेतृत्व बदलिएसँगै स्वाभाविकै रुपमा बजेट पनि हेरफेर हुन्छ । पहिले नै सबै दलसँग आवश्यक परामर्श छलफल गरी बजेट ल्याएको भए अहिले यति झन्झट हुँदैन थियो । दीर्घ सोडारी मुख्यमन्त्री नेतृत्वको तत्कालीन सरकारले एकतर्फी मनोमानी ढंगले बजेट टेबुल गरेकाले समस्या उत्पन्न भएको हो । नयाँ आर्थिक वर्षसँगै प्रदेश सरकार नै फेरबदल भएपछि बजेटको दायित्व पनि फेरबदल हुन्छ । प्रस्तुत बजेटका मूलभूत कुराहरु उही रहनेछन् । सडक, सिंचाई, पर्यटन लगायत जनस्तरबाट आएका तर प्रदेश सरकारबाट सम्बोधन हुन नसकेका योजनामा छलफल गरी समावेशी बजेट ल्याइने छ । बजेट ल्याउन आवश्यक प्रक्रिया अघि बढेको छ । हप्ता दिनभित्र बजेट आउँछ प्रदेश सभासदस्य शाहीले भने ।
समयमा बजेट नआउँदा आर्थिक चक्र नै खलबलिने जानकारहर बताउँछन् । तत्कालीन मुख्यमन्त्री दीर्घ सोडरीले गत असार १ गते ल्याएको एक अर्व ६२ करोडको बजेट न पास भयो न अहिले सम्म संशोधन गर्नसकेको छ । सरकार परिवर्तन संगै बजेट पनि अन्योलमा छ । प्रदेश सभासद आफूअनुकुलका योजना समावेश गराउन हानथाप छ । गत साउन १८ गते सोडारीले मुख्यमन्त्रीबाट राजीनामा दिएका थिए । साउन २१ गते एमाले नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको सहयोगमा नेपाली कांग्रेसका कमलबहादुर शाहको नेतृत्वमा नयाँ सरकार बनेको थियो ।
प्रतिक्रिया